นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

54 | นิตยสาร สสวท. บทสรุปสู่การเติบโต ความล้มเหลวไม่ใช่จุดจบของชีวิต ทุกความผิดพลาดคือแผนที่ นำ�ทางที่ช่วยให้เราค้นพบเส้นทางที่ถูกต้องได้รวดเร็วขึ้นในอนาคต ความผิดหวังอาจสร้างแรงกดดัน แต่ถ้าเรามีวิธีคิดเพื่อเติบโตจะช่วยสร้าง ความยืดหยุ่นทางจิตใจให้เราฟื้นตัวและลุกขึ้นสู้ใหม่ได้อย่างรวดเร็ว เหมือนที่ ดร.ปิยมิตร ท้วมศรี พิธีกรดำ�เนินรายการได้กล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า “ทุกอย่างที่เกิดขึ้นย่อมดีเสมอ ไม่ว่าจะผิดหวังหรือสมหวัง อยากให้ใช้ แรงเหล่านี้ผลักดันให้ก้าวข้ามไปได้ และเมื่อมองย้อนกลับไปแล้วเราจะรู้สึก ภูมิใจกับมันที่สุด” ศาสตราจารย์ ดร.พิมพ์ใจ ใจเย็น อธิการบดีสถาบันวิทยสิริเมธี (VISTEC) และศาสตราจารย์ประจำ�ภาควิชา ชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้เชี่ยวชาญด้านกลไกการเร่ง ปฏิกิริยาของเอนไซม์ เพื่อนำ�ไปสู่การประยุกต์ใช้งานด้านอุตสาหกรรม ประเภทต่างๆ ซึ่งเป็นที่ยอมรับในวงการวิทยาศาสตร์ระดับโลก อาจารย์เคยคิดจะหยุดทำ�วิจัยวิทยาศาสตร์พื้นฐาน แต่ด้วย เสียงเรียกร้องในระดับสากล ทำ�ให้ตระหนักได้ว่าวิทยาศาสตร์บริสุทธิ์และ วิทยาศาสตร์ประยุกต์ต้องเดินควบคู่กันไป ชีวิตนักวิจัยต้องเจอความท้าทาย และความผิดหวังเป็นเรื่องธรรมดา เมื่อถึงทางแยก จงหาคำ�ตอบให้ชัดเจนว่า เราต้องการอะไร หากเลือกแล้วไม่ใช่ ก็แค่เปลี่ยนเส้นทาง! เราต้องสะสม คลังข้อมูลในสมองเพื่อเชื่อมโยงภาพในอนาคต ถ้าได้ทำ�ในสิ่งที่รักต่อให้ เจอทางตันเราก็จะอยากเดินต่อ เมื่อทำ�งานวิจัยแล้วผิดหวัง ยอมรับมันตรงๆ ว่าความรู้หรือประสบการณ์เรายังไม่พอ อย่ากลัวที่จะเริ่มต้นใหม่ ประสบการณ์จะสอนให้เราโตขึ้น ขอให้นิสิตนักศึกษาลองตั้งสมมติฐานว่า “ความท้อแท้เกิดจากอะไร” แล้วทดลองหาวิธีแก้พร้อมสรุปผลด้วยตัวเอง จงค้นหาความถนัดของตัวเองให้ลึกซึ้ง เหมือนที่อาจารย์ถนัด ด้านเอนไซม์ อาชีพนักวิทยาศาสตร์เป็นส่วนผสมของ 3 สิ่งคือ Dreamer (นักสร้างฝันและสมมติฐาน) Learner (นักเรียนรู้องค์ความรู้ใหม่ที่บางครั้ง เราสร้างเอง) และ Doer (ผู้ลงมือทำ�จริง) ซึ่งเป็น DNA ของ พสวท. ที่จะติดตัวไปตลอดชีวิต! “เปลี่ยนความผิดหวังเป็นพลังมาอัปเกรดงานวิจัยให้ก้าวล้ำ� ไปอีกขั้น” ในแลปที่เราคิดว่ายิ่งใหญ่ การจะทำ�ให้สาธารณชนเข้าใจและยอมรับต้อง ใช้ศาสตร์อีกแขนงหนึ่ง เหมือนที่อาจารย์ต้องทำ�ตอนขับเคลื่อนสตาร์ทอัพ เคล็ดลับสำ�คัญคือ เห็นใครสำ�เร็จให้เข้าไปเรียนรู้และพูดคุยกับคนเยอะๆ เพื่อสร้างความร่วมมือและต่อยอดวิทยาศาสตร์ให้ไปได้ไกล “คำ�ตอบที่แท้จริงอยู่ในธรรมชาติ ไม่ใช่เสียงในหัว ความเฟล ในแลปคือเรื่องปกติ จงเปลี่ยนความรู้สึกแย่ให้เป็นพลังขับเคลื่อนใหม่!” รองศาสตราจารย์ ดร.นพ.วรุตม์ อุ่นจิตสกุล แพทย์นักวิจัยสาขาวิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์ ด้วยบทบาทที่หนักหน่วง ทั้งเป็นแพทย์ ออกตรวจผู้ป่วย นักวิจัย อาจารย์สอนแพทย์ และงานบริหาร ทำ�ให้อาจารย์ผ่านการลองผิดลองถูก มานับไม่ถ้วน ชีวิตจริงไม่มีคำ�ว่าเลือกถูกหรือผิด แค่เลือกแล้วเรียนรู้จากมัน และหมั่นสำ�รวจตัวเองเสมอว่าเรารู้อะไรหรือไม่รู้อะไร อาจารย์เผยจุดบกพร่องในอดีตว่า คะแนนภาษาอังกฤษตอน เอ็นทรานซ์ไม่ได้ช่วยให้ติดแพทย์เลย พอจะไปเรียนต่อต่างประเทศ ต้อง ฝากความหวังและสอบภาษาอังกฤษถึง 5 รอบกว่าจะผ่าน! ยิ่งไปกว่านั้น งานวิจัยที่ส่งไปตีพิมพ์เคยถูกปฏิเสธ (Reject) สูงสุดถึง 16 ครั้ง! แต่อาจารย์ ไม่ยอมแพ้ นำ�ความผิดหวังมาเป็นภูมิต้านทาน ขัดเกลางานด้วยความภูมิใจ และใช้มันเป็นแรงผลักดันทำ�ลายขีดจำ�กัดเดิมเพื่อดึงศักยภาพ นอกจากนี้ การเลือกสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับตัวเราก็เป็นสิ่งสำ�คัญมาก “ในชีวิตจริงไม่มีคำ�ว่าเลือกถูกหรือเลือกผิด มีแค่เลือกแล้ว ‘เรียนรู้’ กับมัน และความผิดหวังจะเป็นภูมิต้านทานที่ทำ�ให้เราแกร่งขึ้น!” รองศาสตราจารย์ ดร.วรวัฒน์ มีวาสนา ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีควอนตัมและวัสดุขั้นสูง อาจารย์ประจำ�สาขา วิชาฟิสิกส์ สำ�นักวิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี เมื่อทราบจากเวทีสนทนานี้ ใครจะคิดว่ารองศาสตราจารย์ ดร.วรวัฒน์ มีวาสนา ผู้เชี่ยวชาญด้านฟิสิกส์ควอนตัม การใช้แสงซินโครตรอน และเจ้าของธุรกิจสตาร์ทอัพเทคโนโลยีกักเก็บพลังงานระดับประเทศ จะเคยมี คะแนนเฉลี่ย ม.ปลาย ที่ไม่ค่อยดีมาก่อน! ช่วงที่อาจารย์ผิดหวังหนักที่สุด คือ ตอนเรียนจบปริญญาตรีจนรู้สึกว่าตัวเองเรียนแย่ แต่อาจารย์เลือก เปลี่ยนช่วงเวลาที่ตกต่ำ�นั้น ขังตัวเองอยู่ในห้องแลป จนมีผลงานตีพิมพ์ ออกมาจำ�นวนมาก! วิทยาศาสตร์คือเรื่องสนุก อาจารย์ย้ำ�ว่าผลการทดลองในแลปคือ ความจริงของธรรมชาติ มันอาจจะเฟลบ่อยมาก แต่นั่นคือความสนุก งาน