นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 252

16 นิตยสาร สสวท. ในกระบวนการย้อมสีธรรมชาติ สารช่วยติดสี (Mordant) ถือว่ามีความสำ �คัญเนื่องจากสารช่วยติดสีจะเป็นตัวช่วยเพิ่ม การติดสีในเส้นใย โดยสามารถแบ่งได้เป็นสารช่วยติดสีที่ได้จากธรรมชาติ เช่น น้ำ �ปูน น้ำ �ด่าง น้ำ �มะขาม น้ำ �โคลน และใบไม้ รสเปรี้ยว และสารช่วยติดสีที่ได้จากสารเคมี เช่น เกลือโลหะจำ �พวกอะลูมิเนียม เหล็ก ดีบุก โครเมียม (จักร พิชัยศรทัต, 2566) วิธีการใส่สารช่วยติดสีมี 3 วิธี ดังภาพ 4 ภาพ 4 วิธีการใส่สารช่วยติดสี ภาพ 3 ขั้นตอนการย้อมสีเส้นใย การเกิดสีย้อมจากปฏิกิริยาทางเคมีและกลไกทางเคมีที่ช่วยให้สีย้อมสามารถติดแน่นกับวัสดุหรือเส้นใยได้อย่างคงทน มีปัจจัยต่างๆ เช่น การดูดซึม พันธะเคมี การใช้สารช่วย และโครงสร้างโมเลกุลของสีที่มีส่วนในการทำ �ให้สีติดทนนาน โดยผ่าน กระบวนการติดสีของสีกับเส้นใยเรียกว่า การย้อมสี (Dyeing) เป็นขั้นตอนสำ �คัญในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ซึ่งจะช่วยให้ผ้าและเส้นใยมีสี ที่คงทนต่อการซัก การใช้งาน และยังคงสีที่สดใส (อรนุช นาคชาติ และคณะ, 2565) ขั้นตอนการย้อมสีเส้นใยมี 4 ขั้นตอน ดังนี้