นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 257

22 | นิตยสาร สสวท. จุดเริ่มต้นของการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ การสื่อสารถือเป็นหัวใจของการทำ �งานทางวิทยาศาสตร์ นักวิทยาศาสตร์ไม่เพียงทำ �การทดลองในห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังต้องถ่ายทอดผลการค้นพบให้คนอื่นเข้าใจได้ ทั้งเพื่อนนักวิทยาศาสตร์ และประชาชนทั่วไป เพราะความรู้ที่ไม่ถูกสื่อสารย่อมไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ (Hunter, 2016; Illingworth & Allen, 2020) ตัวอย่างที่เห็นชัดคือ การฝึกอบรมของ Alan Alda Center for Communicating Science และกิจกรรมระดับโลกอย่าง FameLab ที่ใช้เวทีการแข่งขันเพื่อเชื่อมโยง วิทยาศาสตร์กับผู้คน (Lindenfeld, 2021; Leshner, 2003; สรนิต ศิลธรรม, 2562) สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ไม่ใช่เรื่องเสริม แต่คือ การเรียนวิทยาศาสตร์ในระดับประถมศึกษา ไม่ใช่เพียงการอ่านเพื่อท่องจำ �เนื้อหา การสื่อสารทางวิทยาศาสตร์เป็นทักษะสำ �คัญที่นักเรียนควรได้รับการส่งเสริมในชั้นเรียนปกติ โดยครูมีบทบาทเป็นผู้สร้างเวทีให้กับผู้เรียนทุกคนอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง นักเรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ � และเล่าเรื่องด้วยตัวเอง ทุกคนมีบทบาท ไม่ว่าจะเป็นผู้นำ �เสนอ ผู้ออกแบบสื่อ หรือผู้ทดลอง ที่มาภาพ https://sabbathmoodhomeschool.com/elementary-science-form-ii-grades-4-6/ ที่มาภาพ https://www.ay-sci.go.th/aynew/650707-1/ ทักษะหลักที่นักวิทยาศาสตร์และผู้เรียนวิทยาศาสตร์ต้องมี จากห้องเรียนสู่เวทีการแสดงทางวิทยาศาสตร์ งานวิจัยล่าสุดได้นำ �แนวคิดนี้มาปรับใช้กับการเรียนการสอนใน โรงเรียน โดยออกแบบ “รายวิชาการแสดงทางวิทยาศาสตร์” สำ �หรับ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เน้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมตั้งแต่การคิดหัวข้อ ออกแบบการทดลอง เขียนสคริปต์ ไปจนถึงการขึ้นเวทีจริง จุดเด่นคือ ทุกคนมีบทบาท ไม่ว่าจะเป็นผู้นำ �เสนอ ผู้ออกแบบสื่อ หรือผู้ทดลอง ทำ �ให้ การเรียนรู้ไม่ได้จำ �กัดแค่การท่องจำ � แต่คือ การ “ลงมือทำ �” และ “เล่าเรื่อง วิทยาศาสตร์ด้วยตัวเอง”