นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 257

40 | นิตยสาร สสวท. สิ่งที่ครูกังวล แนวทางหนึ่งที่อาจช่วยแก้ปัญหานี้คือการนำ �กระบวนการ เรียนรู้แบบ CER เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมประจำ �วัน เช่น การ เขียนบันทึกประจำ �วันเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์ เช่น เพราะเหตุใดท้องฟ้าเป็นสีแดงในเวลาดวงอาทิตย์ตก เพราะเหตุใดรูปร่าง ของดวงจันทร์จึงมีการเปลี่ยนแปลงตลอดสัปดาห์ ซึ่งจะเป็นการฝึกฝนให้ นักเรียนได้ฝึกใช้กรอบแนวคิดนี้อย่างสม่ำ �เสมอ การนำ �กระบวนการเรียนรู้แบบ CER ไปใช้ในการเรียนการสอน วิทยาศาสตร์ไม่ได้เป็นเพียงการสอนให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหาวิทยาศาสตร์ เท่านั้น แต่เป็นการปลูกฝังทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร และการใช้ เหตุผลเชิงประจักษ์ ซึ่งเป็นรากฐานที่สำ �คัญสำ �หรับการเป็นพลเมืองที่มี ความรอบรู้ในศตวรรษที่ 21 การใช้กระบวนการเรียนรู้แบบ CER อย่างต่อเนื่องและเป็นระบบจะช่วยให้นักเรียนสามารถสร้างคำ �อธิบายทาง วิทยาศาสตร์ที่สมบูรณ์และมีความเข้าใจเชิงลึกในปรากฏการณ์ต่างๆ ซึ่ง เป็นหัวใจสำ �คัญของการเรียนรู้วิทยาศาสตร์อย่างยั่งยืน การนำ �กระบวนการเรียนรู้แบบ CER ไปใช้จริงในห้องเรียน วิทยาศาสตร์หรือวิชาอื่นๆ ครูอาจพบกับความท้าทายหลายอย่าง เช่น นักเรียนมักจะสับสนระหว่างหลักฐานและเหตุผล และไม่สามารถหาหลักฐาน ที่น่าเชื่อถือมาสนับสนุนข้อสรุปของตนเองได้ (Diola et al., 2025) ปัญหา เหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่านักเรียนยังขาดความสามารถในการเชื่อมโยง หลักฐานกับเหตุผล ครูสามารถแก้ไขปัญหานี้ได้โดยใช้ตารางจัดระเบียบ ความคิด (ตารางที่ 1) ที่แสดงให้เห็นการแยกส่วนของข้อมูลเพื่อช่วยให้ นักเรียนสามารถจัดระเบียบความคิดได้อย่างชัดเจน นอกจากนี้ การใช้ ประโยคเริ่มต้น (จากข้อมูล... ฉันสังเกตเห็นว่า... หรือ หลักฐานของฉัน คือ... ซึ่งสิ่งนี้แสดงให้เห็นว่า...) และตัวอย่างประกอบก็มีส่วนช่วยได้อย่างมาก และครูอาจช่วยเหลือนักเรียนในการพิจารณาประเมินข้อมูลอย่างมี วิจารณญาณเพื่อให้ได้ข้อมูลที่เป็นหลักฐานมาสนับสนุนข้อสรุป นอกจากนี้ ปัญหาเรื่องข้อจำ �กัดด้านเวลาในการฝึกนักเรียนให้มีความสามารถในการ ให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์โดยผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบ CER ก็เป็น ตาราง 3 ตัวอย่างเกณฑ์การประเมินกระบวนการเรียนรู้แบบ CER ดัดแปลงจาก McNeill and Krajick (2011) ระดับความสามารถ Claim หรือ ข้อสรุป Evidence หรือหลักฐาน Reasoning หรือเหตุผล ดี (3) สามารถระบุข้อสรุปที่ชัดเจน และ เกี่ยวข้องกับคำ �ถาม ใช้หลัก ฐ านที่ เ กี่ย ว ข้ อ ง เ พื่อ สนับสนุนข้อสรุป ระบุเหตุผลได้โดยใช้หลักการทาง วิทยาศาสตร์ที่เหมาะสม พอใช้ (2) สามารถระบุข้อสรุปที่ ชัดเจน แต่ ไม่เกี่ยวข้องกับคำ �ถาม ใช้หลักฐานที่ไม่มีความเกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนข้อสรุป ระบุเหตุผลได้ แต่ไม่ได้เชื่อมโยง กับหลักการทางวิทยาศาสตร์ ต้องปรับปรุง (1) ไม่สามารถระบุข้อสรุปได้ ไม่มีหลักฐานเพื่อสนับสนุนข้อ สรุป ระบุเหตุผลไม่ได้ ตนเองและประเมินผลงานของเพื่อนร่วมชั้นได้ด้วย ดังตาราง 3 การให้ นักเรียนได้ลองทำ �ความเข้าใจว่าทำ �ไมคำ �ตอบของเพื่อนบางคนจึงขาด หลักฐานหรือเหตุผล จะช่วยให้นักเรียนสามารถพัฒนาทักษะการวิพากษ์ วิจารณ์และปรับปรุงงานของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เล่ม 1 กลุ่มสาระ การเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. กรุงเทพมหานคร: องค์การค้าของ สกสค. Daraman, S. A. J. & Ecdang, J. A. & Senit, A. D. & Malintad, T. L. V. & Archua, R. J. & Caupayan, J. G. (2025). Improving Critical Thinking Skills through Claim- Evidence-Reason Framework. Asian Journal of Education and Social Studies, 51 (6): 214–229. Diola, W. Y. & Jalon Jr, J. B. & Prudente, M. S. (2025). Exploring the Use of Claim-Evidence-Reasoning in Promoting Scientific Reasoning Skills of Elementary School Students. Anatolian Journal of Education, 10 (1): 203–214. Kennedy, K. & Folkes, C. (2018). Dropping anchor! Science Scope, 42 (3): 42-47. Maecham, B. (2021). Implementing the Claim, Evidence, Reasoning in the Chemistry Classroom. Chemical Education Exchange. Retrieved September 12, 2025, from https://www.chemedx.org/article/implementing-claim-evidence-reasoning-framework-chemistry-classroom. McNeill, K. L. & Lizotte, D. J. & Krajcik, J. S. & Marx, R. W. (2006). Supporting Students’ Construction of Scientific Explanations by Fading Scaffolds in Instructional Materials. Journal of the Learning Sciences, 15 (2): 153–191. McNeill, K.L. & Krajcik, J. (2011). Supporting Grade 5–8 Students in Constructing Explanations in Science: the claim, evidence and reasoning framework for talk and writing . New York: Pearson Allyn & Bacon บรรณานุกรม