นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 257

46 | นิตยสาร สสวท. ของขวัญจากเฟรอเบลไม่ได้จำ �กัดขอบเขตอยู่เพียงศาสตร์ แขนงใดแขนงหนึ่ง แต่เป็นการผสมผสานศิลปะและการออกแบบเข้ากับ วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และวิศวกรรม ไม่ว่าจะเป็นการให้เด็กได้สร้าง ลวดลายโมเสกจากรูปเรขาคณิต สร้างหอคอยจากบล็อกไม้ ประกอบ โครงสร้างสามมิติโดยใช้แท่งไม้และเมล็ดถั่ว (เรสนิก, 2562) จะเห็นได้ว่า การเล่นนั้นเป็นสิ่งที่ทรงคุณค่าซึ่งช่วยพัฒนาเด็กอย่างเป็นองค์รวม ไม่เพียงแต่ สติปัญญาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงช่วยส่งเสริมร่างกาย อารมณ์ จิตใจ และ สังคมผ่านการเรียนรู้ด้วยความสนุกสนานอีกด้วย เฟรอเบลผู้สร้างแรงบันดาลใจ แนวคิดสวนเด็กและของขวัญแห่งการเล่นจากเฟรอเบลไม่เพียง มีอิทธิพลต่อการจัดการศึกษาในเวลาต่อมาเท่านั้น แต่ยังเป็นแรงบันดาลใจ สำ �คัญที่นำ �ไปสู่การทดลองทางศิลปะในแนวอาวองการ์ด (Avant-garde) ซึ่งเน้นความสร้างสรรค์และความแปลกใหม่จากขนบธรรมเนียมเดิม โดยมีบทบาทสำ �คัญต่อการพัฒนาแนวคิดทางศิลปะ งานออกแบบและ สถาปัตยกรรมสมัยใหม่ (O’Connor & Kinchin, 2012) ตัวอย่างเช่น Buckminster Fuller สถาปนิกและนักออกแบบชาวอเมริกัน เจ้าของผลงาน อาคารโดมชื่อดังที่ใช้รูปเรขาคณิตที่เรียกว่า Geodesic Dome (ภาพ 20) ภาพ 16-17 ชุดบล็อกไม้รูปทรงต่างๆ ภาพ 18-19 ชุดงานพับและงานสาน ต่างๆ ได้ตามที่ตนเองต้องการ นอกจากของขวัญทั้ง 20 ชุดแล้ว ยังมี ชุดบล็อกไม้อีกหลากหลายรูปแบบที่เป็นส่วนขยายสำ �หรับนำ �มาสร้างสรรค์ เป็นรูปต่างๆ และบล็อกไม้ที่แสดงถึงการแบ่งสัดส่วนที่แตกต่างกันอีก มากมาย (ภาพ 16 - 17) เฟรอเบลให้ความสำ �คัญกับความแตกต่างหลากหลายใน ความสามารถของเด็กแต่ละคน จึงออกแบบระดับความท้าทายในการเล่น ให้แตกต่างกันผ่านการเลือกใช้วัสดุและจัดทำ �คู่มือที่มาพร้อมกับชุดของเล่น แต่ละชุด เช่น การออกแบบให้ลูกบาศก์แต่ละด้านมีลวดลายและพื้นผิวที่ แตกต่างกัน สำ �หรับให้เด็กเล่นวางตามแบบในระดับความซับซ้อนที่ต่างกัน โดยให้เด็กวางตามตำ �แหน่งเพียงอย่างเดียวในระดับพื้นฐาน หากต้องการ เพิ่มความท้าทายก็จะเล่นวางโดยสังเกตตามลวดลายของไม้แต่ละด้าน ด้วย ชุดงานเย็บปักถักร้อยหรืองานสานจะมีลวดลายหรือแบบรูปจากง่าย ไปจนถึงซับซ้อนมากๆ หรือชุดงานพับ เฟรอเบลใส่ใจกับรายละเอียด ในการออกแบบ โดยกำ �หนดขนาดของกระดาษว่าไม่ควรเล็กกว่า 10 ซม. เพื่อให้เด็กสามารถสังเกตรูปร่างที่เกิดขึ้นและการเปลี่ยนแปลงในขณะที่ เด็กพับได้ และสำ �หรับเด็กโตจะใช้เทคนิคการพับและการสานโดยใช้ แถบกระดาษหรือแถบผ้าที่มีความกว้าง 2.5 ซม. (ภาพ 18 - 19)