นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 257

8 | นิตยสาร สสวท. ภาพ 7 กราฟิกแสดงสภาวะเข้าใจไม่ได้ ตามกรอบแนวคิด BANI ภาพ 6 กราฟิกแสดงสภาวะไม่เป็นเส้นตรง ตามกรอบแนวคิด BANI โลกที่ไม่เป็นเส้นตรง (Non-linear) สิ่งเล็กๆ ที่เกิดขึ้นในที่หนึ่งอาจส่งผลกระทบมหาศาลในอีกที่หนึ่ง อย่างคาดไม่ถึง โลกที่เชื่อมโยงกันเช่นนี้ไม่สามารถแก้ปัญหาด้วยวิธีการ ตรงไปตรงมา การศึกษา STEM จึงควรนำ �เสนอ ปัญหาจริงในชีวิตที่เป็น ปัญหา ปลายเปิด (Open-ended Problems) และที่การเปลี่ยนแปลงเล็กน้อย ก่อให้เกิดผลกระทบในวงกว้างตามมา เปิดโอกาสให้นักเรียนได้คิดเชื่อมโยง องค์ประกอบที่มีความสัมพันธ์กัน หรือ การคิดเชิงระบบ (Systems Thinking) ที่มองเห็นความสัมพันธ์ของปัจจัยต่างๆ โลกที่เข้าใจยาก (Incomprehensible) เทคโนโลยีที่ก้าวกระโดด ข้อมูลมหาศาลที่เพิ่มขึ้นทุกวินาที และ ความซับซ้อนที่ยากจะตีความ ทำ �ให้ผู้คนรู้สึกไม่ทันต่อความจริงรอบตัว การศึกษา STEM จึงควรออกแบบการเรียนรู้ที่ ทำ �ให้เรื่องซับซ้อนเข้าใจง่าย เช่น การใช้สื่อภาพ แอนิเมชัน หรือแบบจำ �ลอง เพื่อถอดรหัสสิ่งที่เป็น นามธรรม รวมทั้งการจัดลำ �ดับการเรียนรู้จากง่ายไปยากอย่างมีขั้นตอน พร้อมสร้างวัฒนธรรมการเรียนที่ส่งเสริมความใฝ่รู้ กระตุ้นให้นักเรียน ตั้งคำ �ถาม และพัฒนาตนเองเป็น ผู้เรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-directed Learner) จากข้อเสนอในการปรับทิศทางการศึกษา STEM เพื่อเผชิญกับ ความท้าทายในโลก BANI ที่ผู้บรรยายทั้ง 2 ท่าน ให้แนวทางไว้ เมื่อนำ �มา เป็นพื้นฐานในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ STEM แบบบูรณาการ ผู้เขียน ขอนำ �เสนอตัวอย่างกิจกรรม 1 ตัวอย่าง ดังนี้ ภาพ 8 กราฟิกแสดงสภาวะทั้ง 4 ตามกรอบแนวคิด BANI กิจกรรมเมืองพลังงานสีเขียว ให้นักเรียนทำ �กิจกรรมออกแบบ สร้าง และทดสอบ “เครือข่าย ให้พลังงานไฟฟ้า” (Energy Grid) จากพลังงานหมุนเวียน ที่สามารถจ่ายไฟ ให้กับเมืองจำ �ลอง ให้ทุกหลังคาเรือนสว่างได้อย่างเสถียรอย่างน้อยเป็น เวลา 30 นาที โดยไฟฟ้าที่ใช้ต้องมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน 3 ชนิด ได้แก่ พลังงานแสงอาทิตย์จากแผงโซลาร์เซลล์ขนาดเล็ก พลังงานลมจาก กังหันลมขนาดเล็กที่นักเรียนสร้างเอง และพลังงานน้ำ �จากน้ำ �ที่ไหลจาก ขวดน้ำ �ขนาด 2 ลิตร พร้อมกับระบบแบตเตอรี่กักเก็บพลังงาน ภาพ 9 กราฟิกแสดงแนวคิดการจัดกิจกรรม เมืองพลังงานสีเขียว เพื่อฝึกฝนและ เตรียมพร้อมนักเรียนให้เผชิญกับความท้าทายในโลก BANI