นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 258

12 | นิตยสาร สสวท. พัฒนาการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน ผ่านปฏิกิริยาไฮโดรลิซิสของเกลือ ดร.สนธิ พลชัยยา | ผู้ชำ�นาญ สาขาเคมีและชีววิทยา สสวท. | e-mail: sopho@ipst.ac.th ภาพจาก: https://babybilly.co/en/post/3023 การคิดวิเคราะห์ (Analytical Thinking) เป็นความสามารถในการจำ�แนก แยกแยะ และตรวจสอบข้อมูลหรือ องค์ประกอบของปัญหาออกเป็นส่วนย่อยเพื่อทำ�ความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลอย่างลึกซึ้ง โดยอาศัย กระบวนการทางเหตุผลในการพิจารณาความถูกต้องของข้อเท็จจริง (สำ�นักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, 2565) ในบริบทของการจัดการเรียนรู้ปัจจุบัน ครูควรส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ให้แก่ผู้เรียนอย่างเป็นระบบ เนื่องจากมีบทบาท สำ�คัญต่อการทำ�ความเข้าใจและจัดการกับข้อมูลหรือปัญหาที่ซับซ้อนอย่างมีเหตุผล ผู้เรียนที่มีการคิดวิเคราะห์ที่ดี จะสามารถจำ�แนกปัญหาออกเป็นส่วนประกอบ ประเมินข้อมูลและหลักฐานอย่างเป็นระบบ และใช้การตัดสินใจบน พื้นฐานของข้อมูล ครูสามารถพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนได้ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น การตั้งคำ�ถาม กระตุ้นการคิด การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนวิเคราะห์และแสดงความคิดเห็นการแก้ปัญหาจากสถานการณ์จริง การฝึก ให้ผู้เรียนสะท้อนกระบวนการคิดของตนเอง การให้ข้อเสนอแนะอย่างสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาการคิด แนวทาง ดังกล่าวช่วยให้ผู้เรียนเติบโตเป็นผู้มีเหตุผล มีความรับผิดชอบต่อการแสดงออกทางความคิด และสามารถประยุกต์ใช้ ทักษะการคิดวิเคราะห์ในการเรียนรู้และชีวิตประจำ�วันได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Buranova & Rakhmonova, 2024)