นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 258

ปีที่ 54 ฉบับที่ 258 มกราคม - กุมภาพันธ์ 2569 | 45 ใ นบทความนี้ ผู้เขียนจะพาท่านเดินทางจากประวัติศาสตร์ในพิพิธภัณฑ์ ไปสู่การประยุกต์ใช้แนวคิดของเฟรอเบลที่โรงเรียน AWO-Kindergarten “Fr ö belhaus” ซึ่งตั้งอยู่ในเมือง Bad Blankenburg รัฐ Thuringia ของประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ไม่ไกลจากพิพิธภัณฑ์ Friedrich Fr ö bel เพื่อไปชมว่าการนำ�ปรัชญาของเฟรอเบลที่เริ่มต้นมากว่า 180 ปีที่แล้ว มาใช้ในโรงเรียนอนุบาลในปัจจุบันจะเป็นอย่างไร แนวคิดหลักในการจัดการศึกษาของโรงเรียนตามปรัชญาของเฟรอเบล โรงเรียน AWO-Kindergarten “Fr ö belhaus” หรือ Froebelhaus สร้างขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1908 โดย Eleonore Heerwart ลูกศิษย์ของ เฟรอเบล คำ�ว่า “Haus” ในชื่อของโรงเรียนเป็นภาษาเยอรมันที่แปลว่า “บ้าน” (House) มีที่มาจากแนวคิดของเฟรอเบลที่ว่า โรงเรียนเปรียบเสมือนบ้าน อันเป็นสถานที่ที่อบอุ่นและมีพื้นที่กว้างขวางสำ�หรับให้เด็กๆ ได้เล่น เพราะเชื่อว่าการเล่นเปรียบเสมือนสะพานที่นำ�พาเด็กๆ ไปสู่การเรียนรู้ ภาพ 1 ของขวัญแห่งการเล่น ชุดที่ 2 จากเฟรอเบลที่อยู่ในห้องเรียนอนุบาล ภาพ 2-4 บรรยากาศภายนอกและภายในโรงเรียนอนุบาล AWO-Kindergarten “Fröbelhaus” ภาพ 5-7 บรรยากาศในห้องเรียน โรงเรียนแห่งนี้จัดการเรียนการสอนตามปรัชญาของเฟรอเบล (Froebel Pedagogy) โดยจัดการศึกษาควบคู่กับการเลี้ยงดู เน้น การพัฒนาเด็กอย่างเป็นองค์รวมผ่านการเล่นและทำ�กิจกรรมตามระดับ พัฒนาการของเด็ก ให้ความสำ�คัญกับความแตกต่างกันของเด็ก ความกลมกลืน กับธรรมชาติและสังคม การเสริมสร้างความเป็นอิสระและการช่วยเหลือ ตนเอง อีกทั้งส่งเสริมให้เด็กมีความรับผิดชอบต่อชุมชน เด็กจึงได้พัฒนา ทั้งด้านร่างกายและสุขภาวะ ได้อยู่กับธรรมชาติ เล่นดนตรี ทำ�งานสวน รวมทั้งได้เล่นกับชุดของขวัญแห่งการเล่น (Spielgaben) จากเฟรอเบล เพื่อฝึกการคิดอย่างเป็นระบบ การแก้ปัญหา การสื่อสาร การมีอิสระ การรับผิดชอบต่อตนเองและสังคมด้วยความสนุกสนาน (AWO Saalfeld- Rudolstadt, 2025) สอดคล้องกับแนวคิดของเฟรอเบลที่มองว่าการเล่น และกิจกรรมเหล่านี้ในสวนเด็ก (Kindergarten) เป็นสภาพแวดล้อม ทางการศึกษาที่เอื้อต่อการพัฒนาเด็กที่สอดคล้องตามธรรมชาติของ การเติบโตของมนุษย์ (Biddle et al., 2014)