นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 259

ปีที่ 54 ฉบับที่ 259 มีนาคม - เมษายน 2569 | 19 เล่นได้ตามสบาย และจัดเก็บของให้หยิบใช้ง่ายและเก็บเองได้ เป็นการฝึก ความรับผิดชอบไปในตัว ภาพ 3 การสร้างศิลปะจากรูปเรขาคณิตเป็นองค์ประกอบ ที่มา : https://www.messylittlemonster.com/2024/03/shape-activities.html?utm 2. เล่นกับลูกอย่างมีส่วนร่วม: แม้เด็กจะเล่นอิสระได้เอง แต่ พ่อแม่ก็สามารถเข้าไปร่วมเล่นกับลูกบ้างเป็นครั้งคราวเพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดี และถือโอกาสชี้แนะเสริมความรู้ใหม่ๆ ให้ลูกอย่างแนบเนียน เช่น เล่นตัวต่อ ร่วมกับลูกและชวนคุยว่า “ถ้าเราสร้างหอคอยให้สูงขึ้นอีกคิดว่าจะทำ�อย่างไร ไม่ให้ล้ม?” เพื่อกระตุ้นให้ลูกคิดหาวิธี (ฝึกการแก้ปัญหา) หรือเวลา เล่นขายของก็สอนเรื่องตัวเลขราคาและเงินทอนอย่างสนุกสนาน สิ่งสำ�คัญ คือ เวลาเล่นกับลูก พ่อแม่ควรตามจังหวะและความสนใจของเด็ก ไม่ชิงนำ� หรือบงการเกมทั้งหมด แต่ให้ลูกเป็นผู้นำ�บ้างในบางครั้ง ซึ่งจะช่วยเสริม ความภาคภูมิใจในตัวเองและฝึกทักษะความเป็นผู้นำ�ให้กับเด็ก 3. ส่งเสริมการตั้งคำ�ถามและค้นหาคำ�ตอบร่วมกัน: เมื่ออยู่บ้าน ลูกอาจสงสัยใคร่รู้สิ่งรอบตัวไม่แพ้ตอนอยู่โรงเรียน ผู้ปกครองควรใช้โอกาส ในชีวิตประจำ�วันเหล่านี้ฝึกความคิดสร้างสรรค์ลูก เช่น ระหว่างเดินเล่น รอบบ้าน หากลูกเก็บลูกยางหรือเมล็ดพืชได้ ลองถามชวนคิดว่า “เรา จะเอาอันนี้มาทำ�อะไรได้บ้างนะ?” เปิดโอกาสให้ลูกออกไอเดียดูก่อน แล้ว พ่อแม่ค่อยต่อยอดช่วยสมมติหรือทดลองทำ�ตามไอเดียของเขาโดยไม่ด่วน ปฏิเสธว่า “เล่นไม่ได้นะ สกปรก” (หากสิ่งนั้นไม่อันตรายหรือเสียหาย) เมื่อพ่อแม่ให้คุณค่ากับคำ�ถามและจินตนาการของลูก ลูกก็จะยิ่งสนุกที่จะ คิดต่อและเรียนรู้สิ่งใหม่จากสิ่งรอบตัวไม่รู้จบ การค้นหาคำ�ตอบร่วมกับลูก ยังเป็นการใช้เวลาอย่างมีคุณภาพที่กระชับความสัมพันธ์ภายในครอบครัว และสร้างทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้อีกด้วย 4. เปิดโอกาสให้ลูกช่วยแก้ปัญหาเล็กๆ ในบ้าน: พ่อแม่สามารถ ฝึกให้ลูกเป็น “นักแก้ปัญหา” ตัวน้อยในชีวิตจริงด้วยการชวนเขาให้มี ส่วนร่วมคิดหาวิธีแก้ปัญหาง่ายๆ ที่เหมาะกับวัย ยกตัวอย่างเช่น หาก ของเล่นกองเต็มพื้นห้องนั่งเล่น ลองถามลูกว่า “เราจะทำ�ยังไงให้ห้อง กลับมาเป็นระเบียบดีนะ?” แล้วรอฟังแนวคิดของเขา อาจมีการเสนอไอเดีย แปลกใหม่อย่างการทำ�กล่องเก็บของเล่นสีสันต่างๆ หรือคิดเกมเก็บของให้สนุก ทั้งนี้ พ่อแม่ควรชื่นชมในความคิดริเริ่มของลูกแม้บางวิธีอาจใช้ไม่ได้จริง ทั้งหมด แล้วค่อยๆ แนะนำ�เพิ่มเติมอย่างใจเย็น กิจกรรมง่ายๆ เช่นนี้ จะทำ�ให้เด็กได้เรียนรู้การแก้ปัญหาในสถานการณ์จริงและเห็นผลลัพธ์ด้วย ตาตนเอง บทส่งท้ายสร้างแรงบันดาลใจแห่งการเรียนรู้ การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ (Creative Learning) ไม่ใช่เรื่องไกลตัว หรือยากเกินไปสำ�หรับครูและผู้ปกครองทุกคนที่จะนำ�มาปรับใช้ ไม่จำ�เป็นต้องมีอุปกรณ์การสอนล้ำ�ยุคหรือเทคนิคซับซ้อน แต่อยู่ที่ทัศนคติ และวิธีการที่เราเปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือเรียนรู้ด้วยความคิดและ จินตนาการของเขาเอง แม้เพียงการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ เช่น การตั้งคำ�ถาม กับลูกมากขึ้นแทนที่จะบอกคำ�ตอบทันที หรือการจัดมุมวาดรูปเล็กๆ ให้เด็ก ได้ขีดเขียนอย่างอิสระในแต่ละวันก็สามารถสร้างความแตกต่างในตัวเด็ก ได้อย่างมหาศาลในระยะยาวในโลกยุคศตวรรษที่ 21 ซึ่งต้องการคนที่ ปรับตัวเก่ง มีความคิดริเริ่มสร้างสิ่งใหม่และแก้ปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ “ความคิดสร้างสรรค์” คือ ทรัพยากรล้ำ�ค่าที่เราสามารถมอบให้แก่เยาวชน ของเรา การส่งเสริมให้เด็กยุคนี้เติบโตมาพร้อมจินตนาการที่ไม่สิ้นสุด ความใฝ่รู้ที่ไม่ดับลง และความมั่นใจที่จะลองทำ�สิ่งใหม่ๆ คือ การเตรียม อนาคตที่ดีที่สุดให้แก่พวกเขา ในฐานะครูและพ่อแม่ เราทุกคนสามารถ เป็น “ประกายไฟ” เล็กๆ ที่จุดให้ดวงไฟแห่งการเรียนรู้ของเด็กๆ ลุกโชน ขึ้นมาได้ ด้วยการให้เวลา เอาใจใส่ และสร้างสภาพแวดล้อมที่อบอุ่น ปลอดภัยสำ�หรับความคิดสร้างสรรค์ของพวกเขา ภาพ 4 การจัดเก็บของเล่นให้เด็กเข้าถึงและเรียนรู้ความรับผิดชอบในบ้าน ที่มา : https://www.houseopedia.com/tips-organizing-kids-toys Ana Costiniu. (2025). Playful Classrooms: sparking learning, growth and wellbeing through. UNICEF. Messy Little Monster. (2024). 30+ Fun Educational Shape Activities for Kids. Retrieved November, 1 2025, from https://www.messylittlemonster.com/2024/03/ shape-activities.html?utm. Make a Triangle-Circle Clown. Retrieved November, 1 2025, from https://www.education.com/activity/article/triangle-circle-clown/. OECD Education and Skills Today. (2025). Why G20 Countries Should Prioritise Quality Early Childhood Education. Retrieved November, 1 2025, from https://oecdedutoday.com/why-g20-countries-should-prioritise-quality-early-childhood-education/# :~:text=High,evolve%20into%20lasting%20personality%20traits. Play. Retrieved November, 1 2025, from https://www.unicef.org/romania/Playful-Classrooms-Sparking-Learning-Growth-and-Wellbeing-Through-LEGO-Play#:~:text =imagination%2C%20develops%20their%20creativity%20and,explore%20the%20world%20around%20them. คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2025). ความคิดสร้างสรรค์-Creative. สืบค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/creativity/. บรรณานุกรม