นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 260

ปีที่ 54 ฉบับที่ 260 พฤษภาคม - มิถุนายน 2569 | 41 ขั้นตอน แนวทางการจัดการเรียนรู้ ใบกิจกรรม/ภาพกิจกรรม ภาพ 9 นำ�เสนอการออกแบบ ภาพ 10 QR code แบบประเมิน ชิ้นงานสีเทียน • ถ้ามีโอกาสปรับปรุงอีกครั้ง จะ เปลี่ยนแปลงส่วนใด และทำ�ไมจึงเลือก ส่วนนั้น 3) นักเรียนปรับปรุงสูตรหรือกระบวนการทำ� สีเทียนเพื่อแก้ไขปัญหาที่พบ 1) นักเรียนแต่ละกลุ่มนำ�เสนองานออกแบบ โดยอธิบายการเลือกวัตถุดิบและอัตราส่วน ที่ใช้ ขั้นตอนการทำ�และการปรับปรุงสีเทียน รวมถึงวิธีการแก้ไขปัญหาที่พบระหว่างการ สร้างชิ้นงาน 2) นักเรียนตอบคำ�ถามต่อไปนี้ เพื่อประเมิน การเห็นคุณค่าของการใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ • สีเทียนของนักเรียนมีข้อดีหรือข้อด้อย อย่างไรบ้าง เมื่อเทียบกับสีเทียนตาม ท้องตลาด • ถ้านักเรียนเป็นผู้บริโภค นักเรียนจะ เลือกใช้สีเทียนแบบใด เพราะเหตุใด • นักเรียนคิดว่า สามารถนำ�วัตถุดิบจาก ธรรมชาติไปใช้ประโยชน์ในด้านใดได้บ้าง นอกจากการทำ�สีเทียน 6. การนำ�เสนอผลลัพธ์ (Display) นักเรียนนำ�เสนอแนวคิดและขั้นตอนการ แก้ปัญหาหรือการสร้างชิ้นงานหรือการ พัฒนาวิธีการทำ�กิจกรรมให้ผู้อื่นเข้าใจ และให้ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนางาน ต่อไป บทสรุป สมรรถนะที่ได้รับการพัฒนาจากกิจกรรมสะเต็มศึกษาสีเทียน รักษ์โลกมีความสำ�คัญต่อการเตรียมความพร้อมของผู้เรียนสำ�หรับอนาคต เนื่องจากกิจกรรมนี้ไม่ได้มุ่งเน้นแค่การเรียนรู้เนื้อหาทางวิทยาศาสตร์ แต่ เป็นการส่งเสริมสมรรถนะการคิดขั้นสูงและการพัฒนาชิ้นงานซึ่งเป็นหัวใจ ของการดำ�เนินชีวิตของผู้เรียน เนื่องจากได้ฝึกวิเคราะห์ข้อมูล การตีความ และการปรับปรุงกระบวนการสร้างสีเทียนภายใต้ข้อจำ�กัดของวัตถุดิบ สมรรถนะนี้จะติดตัวผู้เรียนไปใช้ในการจัดการกับปัญหาในชีวิตประจำ�วัน ได้ สอดคล้องกับแนวทางสะเต็มศึกษาที่บูรณาการความรู้จากหลายศาสตร์ เข้ากับกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมเพื่อให้ผู้เรียนคิดอย่างเป็นระบบ ตัดสินใจอย่างมีเหตุผล ลงมือสร้างสรรค์และปรับปรุงชิ้นงานจนเกิด นวัตกรรมที่ใช้งานได้จริงในบริบทของการศึกษาไทยที่ครู ผู้ปกครอง และ ผู้เรียนมักให้ความสำ�คัญกับการถ่ายทอดเนื้อหาเป็นหลัก การจัดการเรียน การสอนเพื่อพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนจึงเป็นความท้าทายอย่างยิ่ง แม้ การปรับเปลี่ยนโครงสร้างการศึกษาระดับประเทศจะดูเป็นเรื่องยากและ ต้องอาศัยเวลา แต่ในฐานะครูซึ่งเป็นฟันเฟืองสำ�คัญ เราทุกคนสามารถ สร้างจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงนั้นได้ด้วยการปรับเปลี่ยนวิธีการสอน ในชั้นเรียนของเราเองโดยไม่ต้องรอการปรับปรุงหลักสูตร การทำ�เช่นนี้จะ ช่วยส่งเสริมศักยภาพและสมรรถนะที่จำ�เป็นของนักเรียน ซึ่งจะนำ�ไปสู่การ ยกระดับคุณภาพการศึกษาไทยให้ก้าวไปข้างหน้าได้อย่างแท้จริง Organisation for Economic Co-operation and Development. (2018). The Future of Education and Skills: education 2030 . OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2018/06/the-future-of-education-and-skills_5424dd26/54ac7020-en.pdf. กฤษลดา ชูสินคุณาวุฒิ. (2557, กันยายน-ตุลาคม). กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม คืออะไร?. นิตยสาร สสวท., 42 (190): 37–41. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท). (2559). คู่มือกิจกรรมสะเต็มศึกษา ระดับชั้นประถมศึกษา (ป.1– ป.6) เล่ม 2 . กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว. สำ�นักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะหลักของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่หลักสูตรฐานสมรรถนะ . สำ�นักงานเลขาธิการ สภาการศึกษา. สำ�นักงานศึกษาธิการจังหวัดแพร่. กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผล. (2567). คู่มือการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา (STEM Education) สำ�หรับครูผู้สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (เอกสารหมายเลข 4/2567) . สำ�นักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. บรรณานุกรม