นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

24 | นิตยสาร สสวท. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และธนาคารแห่งประเทศไทย. (2568). กิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์การเงิน ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ฉบับ e-book ครั้งที่ 1) . สืบค้นเมื่อ 16 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.scimath.org/ebook-mathematics/item/18346-04-03-2025. สำ�นักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2566). ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ฐานสมรรถนะ เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางการเงิน (Financial Literacy) ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น . กรุงเทพมหานคร: สำ�นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. หลักสูตรและชุดสื่อการสอนความรู้ทางการเงินสำ�หรับคุณครู นักเรียน และนักศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. (2026). สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2569, จาก https://www.bot.or.th/th/satang-story/fin-d-we-can-do/toolkits_secondaryschool.html. บรรณานุกรม เคล็ดลับในการออมเงิน เทคนิคการออมเงินที่สนุกสนาน ทำ�ได้ง่ายจะช่วยสร้างวินัยและ แรงจูงใจให้ออมเงินอย่างสม่ำ�เสมอ เช่น หยอดกระปุกก่อนออกจากบ้าน วันละ 10 บาท เก็บเศษของรายรับไว้เป็นเงินออม เก็บเงินทอนเป็นเงินออม เก็บธนบัตร 50 บาท และซื้อของไม่จำ�เป็นเท่าไร ต้องเก็บเงินออมเท่านั้น การวางแผนทางการเงิน เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้บริหารจัดการเงินได้อย่าง เป็นระบบและมีประสิทธิภาพทำ�ให้มีรายได้เพียงพอกับรายจ่าย มีเงิน ไว้ใช้ยามฉุกเฉิน มีเงินออมไว้เก็บเกี่ยวดอกผลหรือลงทุน ทำ�ให้มีอนาคต ที่มั่นคง มีเงินไว้ใช้ในยามเกษียณ และไม่ว่าคุณจะมีอายุเท่าไรหรือทำ� อาชีพอะไรก็จำ�เป็นต้องวางแผนทางการเงินกันทั้งนั้น เพราะเงินมีความ สำ�คัญและจำ�เป็นต่อการดำ�รงชีวิตและช่วยสร้างฝันให้เป็นจริงได้ โดย สามารถแบ่งวัตถุประสงค์การออมออกเป็น 5 เป้าหมาย ดังนี้ 1. เงินออมเผื่อฉุกเฉิน: เป็นเงินออมลำ�ดับแรกที่ทุกคนควรมี อย่างน้อย 3 - 6 เท่าของรายจ่ายจำ�เป็นในแต่ละเดือน ที่สำ�คัญควรเก็บ ในบัญชีที่เบิกถอนได้ง่าย หากมีเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็สามารถถอนมาใช้ได้เลย โดยไม่ต้องพึ่งพาผู้อื่น 2. เงินออมสำ�หรับรายจ่ายก้อนโต: หากรู้ล่วงหน้าว่าช่วงไหน จะต้องใช้เงินจำ�นวนมาก เช่น เก็บเงินซื้อโทรศัพท์มือถือ ควรวางแผน เก็บเงินแต่เนิ่นๆ โดยทยอยออมเงินทุกเดือนจนเป็นก้อนใหญ่จะได้ไม่มี ภาระค่าใช้จ่ายหนักเกินไป 3. เงินออมเพื่อซื้อของที่อยากได้: เป็นการออมเพื่อนำ�เงินไปใช้ จ่ายในสิ่งที่ต้องการ โดยส่วนมากมักเป็นรายจ่ายไม่จำ�เป็นซึ่งไม่ใช่เรื่องผิด หากไม่ทำ�ให้เดือดร้อนหรือเป็นหนี้ 4. เงินออมเพื่อการลงทุน: เป็นการออมเพื่อนำ�เงินไปลงทุนให้ งอกเงยและสร้างความมั่นคงระยะยาว 5. เงินออมไว้ใช้ในยามเกษียณ: ในวัยเกษียณเป็นวัยที่คนส่วนใหญ่ ไม่มีรายได้เพิ่มเติม การเก็บเงินก้อนนี้จะทำ�ให้คุณมีเงินใช้ในยามเกษียณ ได้อย่างไม่ลำ�บาก บทสรุป รากฐานทางการเงินที่แข็งแรงสู่สังคมที่ยั่งยืน การปลูกฝังความฉลาดรู้ทางการเงินให้แก่เยาวชนตั้งแต่เนิ่นๆ ถือเป็นหัวใจสำ�คัญในการสร้างภูมิคุ้มกันและทักษะชีวิตที่จำ�เป็นในโลก ยุคปัจจุบัน กระบวนการนี้เริ่มต้นได้ง่ายๆ ผ่านความร่วมมือระหว่าง ครูและผู้ปกครองในการสร้างประสบการณ์จริงร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นการ ให้เด็กมีส่วนร่วมในการวางแผนใช้จ่าย การใช้สื่อการเรียนรู้ที่สนุกสนาน อย่างเกมหรือนิทาน รวมถึงการที่ผู้ใหญ่เป็นแบบอย่างที่ดีในการออม นอกจากนี้ การจัดกิจกรรมที่จับต้องได้จริง อาทิ การฝึกแบ่งเงินเป็น สัดส่วนเพื่อออมและบริจาค การตั้งเป้าหมายผ่านกระปุกออมเงิน หรือการ เรียนรู้ธุรกรรมจริงที่ธนาคารจะช่วยให้เด็กเข้าใจคุณค่าของเงินและรู้จัก แยกแยะระหว่าง “ความต้องการ” กับ “ความจำ�เป็น” ซึ่งเป็นรากฐาน สำ�คัญในการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการตัดสินใจอย่างมีเหตุผล การหล่อหลอมวินัยและเจตคติทางการเงินที่ดีตั้งแต่ระดับเยาวชนเช่นนี้ จะช่วยให้นักเรียนสามารถ “ตัดสินใจทางการเงินได้อย่างชาญฉลาด” และมีทักษะในการบริหารจัดการเงินได้อย่างเป็นระบบซึ่งเปรียบเสมือน ภูมิคุ้มกันในการดำ�เนินชีวิตที่พร้อมรับมือกับความท้าทายทางเศรษฐกิจใน อนาคต อย่างไรก็ตาม การสร้างความฉลาดรู้ทางการเงินไม่ใช่หน้าที่ของ ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เป็นภารกิจร่วมกันของทุกภาคส่วนในสังคมที่จะต้อง ร่วมกันเตรียมความพร้อมให้เยาวชนเติบโตไปเป็นประชากรที่มีคุณภาพ เพราะเยาวชนที่มีความพร้อมทางการเงินจะกลายเป็นกำ�ลังสำ�คัญในการ ดูแลตนเองและครอบครัว ช่วยลดปัญหาหนี้สินล้นพ้นตัว และเป็น แรงขับเคลื่อนสำ�คัญที่ช่วยให้เศรษฐกิจของประเทศเติบโตได้อย่างมั่นคง และยั่งยืนสืบไป