นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

ปีที่ 54 ฉบับที่ 261 กรกฎาคม - สิงหาคม 2569 | 49 ภาพจาก: https://pngtree.com/so/ai-content-creation Floridi, L. & Cowls, J. &, Beltrametti, M. & Chiaretto, L. (2018). AI4People-An Ethical Framework for a Good AI Society: opportunities, risks, principles, and recommendations. Minds and Machines, 28 (4): 689–707. https://doi.org/10.1007/S11023-018-9482-5. Hao, K. (2020). A Deepfake Bot is Being used to “Undress” Underage Girls . MIT Technology Review. https://www.technologyreview.com/2020/10/20/1010789/ ai-deepfake-bot-undresses-women-and-underage-girls/. Madiega, T. (2019). EU Guidelines on Ethics in Artificial Intelligence: context and implementation (EPRS Briefing No. PE 640.163). European Parliamentary Research Service. https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/640163/EPRS_BRI (2019)640163_EN.pdf. OpenAI. (2026). ChatGPT (GPT-5.5, July 2026 version) [Large language model]. https://chat.openai.com/. UNESCO. (2022). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. https://unesdoc.unesco.org/ark: /48223/pf0000381137/PDF/381137eng.pdf.multi. World Wide Web Consortium. (2024). Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2. https://www.w3.org/TR/WCAG22/. เอกสิทธิ์ วินิจกุล. (ม.ป.ป.). ปัญญาประดิษฐ์กับประเด็นทางกฎหมายในเรื่องทรัพย์สินทางปัญญา. สำ�นักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน). https://www.etda.or.th/getattachment/Our-Service/AIGC/Research-and-Recommendation/04-CopyRightsandLegalIssues-Eakacet.pdf.aspx?lang=th-TH. บรรณานุกรม ละเมิดสิทธิส่วนบุคคล 6. ความเหมาะสมและการปราศจากอคติ (Bias & Suitability) เนื้อหาที่ผลิตต้องมีความเหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย ไม่มีเนื้อหาที่รุนแรง และต้องระมัดระวังไม่ให้เกิดการเลือกปฏิบัติต่อเพศ เชื้อชาติ ศาสนา หรือกลุ่มบุคคลใดๆ นอกจากประเด็นด้านจริยธรรมในการใช้ AI แล้ว การสร้างสื่อ ดิจิทัลยังจำ�เป็นต้องคำ�นึงถึงการเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม (Accessibility) เพื่อให้ผู้รับสารทุกกลุ่ม รวมถึงผู้พิการทางการมองเห็นหรือการได้ยิน สามารถเข้าถึงเนื้อหาได้อย่างเสมอภาค โดยครูควรออกแบบเนื้อหาให้ สอดคล้องกับมาตรฐานการเข้าถึงสากล เช่น การเพิ่มคำ�บรรยายแทน ภาพ (Alt Text) สำ�หรับผู้ใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอ และการใส่คำ�บรรยาย ใต้วีดิทัศน์ (Closed Captions) ตามแนวปฏิบัติของ Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) เพื่อลดข้อจำ�กัดในการเข้าถึงข้อมูล ข่าวสารในยุคดิจิทัล บทสรุป ในแวดวงการศึกษา ครูจำ�นวนมากเริ่มนำ� AI มาประยุกต์ใช้ใน การเรียนการสอนอย่างสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นการใช้ AI ช่วยออกแบบ แผนการสอน การสร้างสื่อการเรียนรู้ที่น่าสนใจ การตอบคำ�ถามนักเรียน นอกเวลาเรียน สิ่งเหล่านี้ช่วยแบ่งเบาภาระของครูและเปิดโอกาสให้นักเรียน เข้าถึงการเรียนรู้ได้หลากหลายรูปแบบมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การนำ� AI มาใช้ในห้องเรียนไม่ได้จบเพียงแค่ การใช้งานเครื่องมือเท่านั้น หน้าที่ที่สำ�คัญไม่แพ้กันของครูคือ การปลูกฝัง ให้นักเรียนรู้เท่าทันเทคโนโลยี เข้าใจทั้งจุดแข็งและข้อจำ�กัดของ AI รู้จัก ตั้งคำ�ถามและตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลก่อนนำ�ไปใช้ ไม่หลงเชื่อ หรือคัดลอกผลลัพธ์จาก AI โดยไม่ผ่านการคิดวิเคราะห์ด้วยตนเอง รวมถึง ตระหนักถึงประเด็นด้านคุณธรรมจริยธรรม เช่น การให้เครดิตหรือระบุ แหล่งที่มาของข้อมูล การเคารพลิขสิทธิ์ ผลกระทบของ AI ต่อ ความคิดสร้างสรรค์และทักษะการเรียนรู้ในระยะยาว ท้ายที่สุดแล้ว การใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบไม่ใช่หน้าที่ ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งผู้พัฒนา เทคโนโลยีที่ต้องออกแบบระบบให้ปลอดภัยและโปร่งใส ผู้ใช้งานโดยเฉพาะ กลุ่มครูและนักเรียนจำ�เป็นต้องใช้งาน AI อย่างมีวิจารณญาณ และ หน่วยงานกำ�กับดูแลที่ต้องวางกรอบนโยบายที่เหมาะสม เพื่อให้ AI เป็น เครื่องมือที่ส่งเสริมการเรียนรู้และสร้างประโยชน์สูงสุดให้กับสังคม อย่างแท้จริง