IPST262

ปีที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 | 3 ปีที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 วิทยาศาสตร์คือ วิชาที่ว่าด้วยการศึกษาธรรมชาติและการจัดระเบียบองค์ความรู้ที่เกิดจากหลักฐาน เชิงประจักษ์อย่างเป็นระบบผ่านการสังเกต การตั้งคำ�ถาม การคิด การลงมือปฏิบัติ และการใช้หลักฐาน เพื่อสร้างคำ�อธิบายอย่างมีเหตุผล เนื้อหาในเล่มนี้จึงรวบรวมเรื่องราวและแนวคิดที่สะท้อนให้เห็นถึงการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ในหลากหลายมิติ ตั้งแต่ “เส้นทางสายบรรพชีวินวิทยา” ที่ชวนย้อนรอยอดีตของโลกผ่านหลักฐาน และซากดึกดำ�บรรพ์ การพัฒนาความสามารถในการสร้างคำ�อธิบายทางวิทยาศาสตร์ควบคู่กับผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียน ตลอดจนการเรียนรู้การใช้กล้องจุลทรรศน์อย่างถูกต้องเพื่อเปิดมุมมองสู่โลกขนาดเล็กที่ ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ขณะเดียวกัน เมื่อโลกของวิทยาศาสตร์ศึกษากำ�ลังเปลี่ยนผ่าน การจัดการเรียนรู้จึงต้องให้ความสำ�คัญ กับกระบวนการคิดของผู้เรียนมากยิ่งขึ้น “การเรียนรู้ด้วยการคิด” รวมถึงการใช้เทคนิคการประเมินระหว่างเรียน เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุกจึงเป็นแนวทางสำ�คัญที่ช่วยให้ผู้เรียนได้คิด ตั้งคำ�ถาม ลงมือค้นคว้า และพัฒนา ความเข้าใจของตนเองอย่างต่อเนื่อง หวังว่าเนื้อหาในเล่มนี้จะเป็นอีกหนึ่งแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยเปิดมุมมอง สร้างแนวคิด และจุดประกาย การนำ�ความรู้ไปประยุกต์ใช้เพื่อร่วมกันพัฒนาการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงและมี ความหมายต่อผู้เรียนมากยิ่งขึ้น นิตยสาร สสวท.ยังคงเปิดโอกาสให้นักวิชาการ ครู อาจารย์ ส่งบทความที่เกี่ยวข้องมานำ�เสนอ เช่นเดิม โดยผู้สนใจสามารถส่งบทความมาได้ที่ e-mail: rmane@ipst.ac.th หรือ rmane2511@gmail.com และสามารถติดตามนิตยสาร สสวท. ฉบับออนไลน์ได้ที่ emagazine.ipst.ac.th และ Facebook http:// facebook.com/ipstmag หวังว่าทุกท่านยังคงติดตามนิตยสารต่อไป และหากมีข้อเสนอแนะใดๆ ก็สื่อสาร มาได้ตลอดเวลา เจ้าของ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) 924 ถนนสุขุมวิท แขวงพระโขนง เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร 10110 โทรศัพท์: 0-2392-4021 ต่อ 2251 วัตถุประสงค์ 1. เผยแพร่และส่งเสริมความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีให้แก่ครูและผู้สนใจทั่วไป 2. เผยแพร่กิจกรรมและผลงานของ สสวท. 3. เสนอความก้าวหน้าของวิทยาการในด้านการศึกษาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยีที่จะสนับสนุนการศึกษาของ ชาติให้ทันกับเหตุการณ์ปัจจุบัน 4. แลกเปลี่ยนและรับฟังความเห็นต่างๆ เกี่ยวกับความรู้ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และเทคโนโลยี จากครูและผู้สนใจ ทั่วไป (ข้อเขียนทั้งหมดเป็นความเห็นอิสระของผู้เขียน มิใช่ของ สสวท. หากข้อเขียนใดผู้อ่านเห็นว่าได้มีการลอกเลียนแบบ หรือแอบอ้างโดยปราศจากการอ้างอิง กรุณาแจ้งให้กองบรรณาธิการทราบด้วยจักเป็นพระคุณยิ่ง) คณะที่ปรึกษา ประธานกรรมการ สสวท. ผู้อำ�นวยการ สสวท. รองผู้อำ�นวยการ สสวท. หัวหน้ากองบรรณาธิการ ขจีรัตน์ ปิยกุล กองบรรณาธิการ ผู้ช่วยผู้อำ�นวยการ ผู้อำ�นวยการสาขา/ฝ่าย ผู้เชี่ยวชาญพิเศษ/ผู้เชี่ยวชาญ ดร.ขจิต เมตตาเมธา จินดาพร หมวกหมื่นไวย ดร.ดวงกมล เบ้าวัน ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ ดร.ประวีณา ติระ ดร.ภัทรวดี หาดแก้ว ดร.รณชัย ปานะโปย ดร.สนธิ พลชัยยา ดร.อรสา ชูสกุล ผู้ช่วยกองบรรณาธิการ จิรวัฒน์ นิยะมะ จิราภรณ์ เจริญยิ่ง เทอด พิธิยานุวัฒน์ รัชนีกร มณีโชติรัตน์ สินีนาฏ จันทะภา สิริมดี นาคสังข์ สุประดิษฐ์ รุ่งศรี ขจีรัตน์ ปิยกุล หัวหน้ากองบรรณาธิการ ปีที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 | 1 ปที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 เส้นทางสายบรรพชีวินวิทยา: จากความฝันวัยเด็กสู่การค้นพบ “อุรคาซอรัส กาฬสินธุ์เอนซิส” ไดโนเสาร์ชนิดใหม่ของไทย ใช้กล้องจุลทรรศน์ให้เป็น...สังเกตทักษะให้ชัด งานทางคณิตศาสตร์ (Mathematical Tasks) เครื่องมือการประเมินที่สะท้อนการเรียนรู้ของผู้เรียน เรียนรู้ด้วยการคิด (Learning by Thinking): กุญแจสำาคัญในการพัฒนาผู้เรียนยุคAI Life Cycle Assessment (LCA) เข้าใจวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์ ทางเลือกเพื่อโลกที่ยั่งยืน