IPST262

ปีที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 | 49 เทคนิคการประเมินระหว่างเรียน ที่ส่งเสริมการเรียนรู้เชิงรุกในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ ผศ. ดร.เอกภูมิ จันทรขันตี | อาจารย์สาขาวิทยาศาสตร์ศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ | e-mail: ekgapoom.j@ku.th ภาพจาก: https://learningmole.com/wp-content/uploads/2024/12/v2-b v1do-uumrg.jpg ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำ�วันทั้งการเชื่อมต่ออุปกรณ์และการแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่านอินเทอร์เน็ต (Internet of Things: IoT) และการบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) เข้ากับการจัดการเรียนรู้ ทำ�ให้บริบทของการศึกษาและคุณลักษณะของนักเรียนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม โดยเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ ได้เปิดโอกาสให้เกิดรูปแบบการเรียนรู้ที่สามารถให้ข้อมูลย้อนกลับได้อย่างรวดเร็ว (Instant Feedback) และทำ�ให้ เกิดรูปแบบการเรียนรู้ที่ปรับให้เข้ากับบริบทส่วนบุคคล (Personalized Learning) (UNESCO, 2021) แต่เมื่อมอง กลับเข้ามาในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์ หลายแห่งยังคงยึดติดกับกระบวนทัศน์การจัดการเรียนรู้และการประเมินแบบดั้งเดิม ที่มุ่งเน้นการถ่ายทอดเนื้อหาและจบลงด้วยการประเมินเพื่อตัดสินผล (Summative Assessment) หรือการประเมินผล การเรียนรู้ (Assessment of Learning) ในช่วงท้ายของบทเรียน การประเมินแบบดั้งเดิมนี้เปรียบเสมือนการ “ตัดสินผล” ที่บอกได้เพียงว่านักเรียนสอบผ่านหรือตก แต่ไม่สามารถแก้ไขความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน (Misconception) ได้ทันท่วงที สภาพการณ์เช่นนี้ส่งผลให้นักเรียนเกิดทัศนคติเชิงลบต่อการประเมิน รู้สึกเบื่อหน่าย เครียด และมองว่า การสอบคือ การจับผิดเพื่อตัดเกรดมากกว่าจะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้พวกเขารู้ว่าตนเองต้องพัฒนาสิ่งใดต่อไป เมื่อ การประเมินสร้างความกดดัน ความอยากรู้อยากเห็นซึ่งเป็นหัวใจสำ�คัญของการเรียนรู้วิทยาศาสตร์จึงลดลงอย่าง หลีกเลี่ยงไม่ได้