IPST262

ปีที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 | 53 ครูสามารถอ่านสิ่งที่นักเรียนเขียนมาดังตัวอย่างเพื่อดูว่านักเรียน รู้อะไรมาบ้างแล้ว นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับคำ�ศัพท์ในเรื่องที่กำ�ลังจะเรียน มากน้อยเพียงใด และประสบการณ์เดิมของนักเรียนทำ�ให้นักเรียนมีแนวคิด คลาดเคลื่อนอะไรบ้าง จากตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่านักเรียนมีแนวคิด คลาดเคลื่อนที่สำ�คัญคือ การคิดว่าพืชได้รับอาหารโดยตรงจากพื้นดิน การนำ�เทคนิคนี้ไปใช้จะทำ�ให้ครูได้ข้อมูลสำ�คัญสำ�หรับไปใช้ในการวางแผน การจัดการเรียนรู้ในหัวข้ออื่นๆ เพื่อท้าทายแนวคิดของนักเรียน เช่น เรื่อง “อาหารของพืช” เพื่อทำ�ให้นักเรียนเกิดการปรับเปลี่ยนแนวคิดคลาดเคลื่อน มาเป็นแนวคิดที่ถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ การให้นักเรียนเขียนคำ�สุดท้ายคือ การประเมินนักเรียนภายหลัง การจัดการเรียนรู้ว่านักเรียนมีพัฒนาการของแนวคิดวิทยาศาสตร์มากน้อย เพียงใด คำ�สุดท้ายยังทำ�ให้ครูทราบด้วยว่าแนวคิดคลาดเคลื่อนใดที่ นักเรียนยังคงยึดถือไว้ในความคิดและไม่ยอมปรับเปลี่ยนมายอมรับแนวคิด ที่ถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ เทคนิคนี้มักจะทำ�ให้นักเรียนประหลาดใจและ ตื่นเต้นเมื่อเห็นว่าแนวคิดของพวกเขามีการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน ดังภาพ 7 คือ ตัวอย่างกิจกรรมคำ�สุดท้ายในหัวข้อการเรียน เรื่อง การสังเคราะห์ด้วยแสง ภาพ 7 กิจกรรมคำ�สุดท้ายในหัวข้อการเรียน เรื่องการสังเคราะห์ด้วยแสง คำ�สุดท้ายของคำ�ว่า การสังเคราะห์ด้วยแสง (PHOTOSYNTHESIS) Producers such as plants use energy from the sun to make their food. ผู้ผลิต เช่น พืชใช้พลังงานจากดวงอาทิตย์ ในการสร้างอาหาร Happens in cell that have structures called chloroplasts. เกิดขึ้นภายในเซลล์ซึ่งมีโครงสร้างที่เรียกว่าคลอโรพลาสต์ Organisms that eat plants are using stored energy from the plant. สิ่งมีชีวิตที่กินพืชจะได้รับพลังงานที่สะสมไว้ในพืช The roots take water up to the leaves, where it is used with carbon dioxide and light energy in photosynthesis. รากดูดน้ำ�ขึ้นไปที่ใบ ซึ่งน้ำ�จะถูกใช้ร่วมกับคาร์บอนไดออกไซด์และพลังงานแสงเพื่อสังเคราะห์ด้วยแสง Oxygen is given off during photosynthesis and is used by plants and animals for respiration. การสังเคราะห์ด้วยแสงทำ�ให้ได้ออกซิเจนและออกซิเจนจะถูกใช้ในการหายใจโดยพืชและสัตว์ Sunlight provides the energy so plants and chlorophyll to make food. แสงอาทิตย์ให้พลังงานจึงทำ�ให้พืชสามารถ สร้างอาหารได้ You need to have cells with chloroplasts and chlorophyll to make food. คุณจะต้องมีเซลล์ที่ประกอบด้วย คลอโรพลาสต์และคลอโรฟิลล์จึงจะสร้างอาหารได้ Need water, carbon dioxide, and sunlight to make food. ต้องการน้ำ� คาร์บอนไดออกไซด์และแสงอาทิตย์ในการสร้างอาหาร The leaf is the food making part. ใบ คือ ชิ้นส่วนในการสร้างอาหาร Have to have sunlight, water, and carbon dioxide. ต้องมีแสงอาทิตย์ น้ำ�และคาร์บอนไดออกไซด์ Energy comes from sunlight. พลังงานมาจากแสงอาทิตย์ Sunlight is trapped in the chlorophyll. แสงอาทิตย์ถูกกักเก็บไว้ในคลอโรฟิลล์ Is a necessary life process for all plants. เป็นกระบวนการการมีชีวิตที่จำ�เป็นของพืชทุกชนิด การนำ�เทคนิคคำ�แรก-คำ�สุดท้ายไปใช้จริงในห้องเรียนมีข้อควร พิจารณาดังนี้ 1) ครูต้องเลือกคำ�หนึ่งคำ�หรือวลีสั้นๆ ซึ่งเป็นตัวแทนของ แนวคิดหลักที่ต้องการจะสอน เช่น คำ�ว่า แรง และให้นักเรียนทำ� คำ�แรกตั้งแต่ตอนเริ่มต้นการจัดการเรียนรู้ โดยให้นักเรียนแต่ละคนหรือ แต่ละกลุ่มเขียนตัวอักษรแต่ละตัวของคำ�ที่ครูกำ�หนดให้ในแนวตั้งของ หน้ากระดาษ ครูบอกให้นักเรียนเขียนประโยคหรือวลีท้ายตัวอักษรแต่ละตัว ทีละบรรทัดจนครบทุกตัวอักษรของคำ�ๆ นั้น (ไม่ควรให้นักเรียนเขียน เพียงแค่คำ�เดี่ยวคำ�เดียว) 2) ถ้านักเรียนไม่สามารถเขียนประโยคที่สมบูรณ์ได้ ครูควรยกตัวอย่างการใช้เทคนิคนี้โดยใช้แนวคิดที่นักเรียนได้เคยเรียน ไปแล้วเพื่อทำ�ให้นักเรียนเห็นว่าเทคนิคนี้มีลักษณะอย่างไร 3) เทคนิคนี้ เหมาะสมกับนักเรียนที่มีความรู้ด้านคำ�ศัพท์สำ�หรับการเขียนประโยคหรือ วลีพอสมควร 4) อาจให้นักเรียนทำ�เดี่ยวหรือช่วยกันทำ�เป็นกลุ่ม ก็ได้ 5) ครูควรแจกกระดาษแผ่น “คำ�แรก” และ “คำ�สุดท้าย” คืนให้แก่นักเรียนเพื่อให้นักเรียนได้สำ�รวจตรวจสอบและเปรียบเทียบกับ แนวคิดของตนเองในตอนเริ่มการจัดการเรียนรู้กับแนวคิดในปัจจุบัน ถ้า นักเรียนคิดว่าแนวคิดของตนเองไม่มีการเปลี่ยนแปลงนักเรียนอาจเขียน ประโยคเดิมก็ได้ หรือนักเรียนอาจปรับเปลี่ยนประโยคเดิมให้มีรายละเอียด มากขึ้น มีความซับซ้อนมากขึ้น มีการใช้คำ�ศัพท์เฉพาะทางที่มีความเหมาะสม มากขึ้น หรือแก้ไขแนวคิดที่ผิดพลาดโดยการเขียนเรียบเรียงประโยค ทั้งหมดใหม่ให้มีความถูกต้องตามหลักการทางวิทยาศาสตร์ ตัวอย่างของ คำ�สุดท้ายในภาพ 7 แสดงให้เห็นว่านักเรียนมีการทบทวนแนวคิดของตนเอง และนักเรียนมีความเข้าใจที่ถูกต้องเหมาะสมมากขึ้นเกี่ยวกับการได้รับ อาหารของพืชจากพื้นดิน เทคนิคที่ 4 คิดแล้วโยน (Commit and Toss) เป็นเทคนิคที่มี ลักษณะสำ�คัญ คือ นักเรียนไม่ต้องเปิดเผยชื่อของตนเองในการทำ�กิจกรรม โดยการให้นักเรียนอ่านแนวคิดที่ต่างกันของเพื่อนๆ ในห้อง เป็นเทคนิคที่ ปลอดภัย สนุก และทำ�ให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการแสดงแนวคิด ของตนเองให้ครูและเพื่อนๆ คนอื่นทราบ การใช้เทคนิคนี้คือ การที่ครู