IPST262

54 | นิตยสาร สสวท. Freeman, S. and other. (2014). Active Learning Increases Student Performance in Science, Engineering, and Mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), 111 (23): 8410-8415. Google. (2024). Imagen. from March 26, 2026, [Text-to-image generative AI model] [โมเดลเอไอสร้างภาพจากข้อความ]. https://deepmind.google/technologies/imagen/. Keeley, P. (2015). Science Formative Assessment, volume 1: 75 practical strategies for linking assessment, instruction, and learning . 2nd ed. Corwin Press. OpenAI. (2023). DALL·E. from April 1, 2026, [Text-to-image model] [โมเดลสร้างภาพจากข้อความ]. https://openai.com/dall-e. Shute, V. J. (2008). Focus on Formative Feedback. Review of Educational Research, 78 : 153-189. UNESCO. (2021). AI and Education: guidance for policy-makers . UNESCO. บรรณานุกรม ภาพ 8 ตัวอย่างคำ�ถามประกอบสถานการณ์สำ�หรับเทคนิคคิดแล้วโยน ที่มา: AI (Gemini) น้ำ�หนักของปฏิภาณ ปฏิภาณยืนอยู่บนตาชั่งและบันทึกน้ำ�หนักของตนเองไว้ จากนั้นจึงกางแขนและขาอย่างละ หนึ่งข้างออกนอกตาชั่ง ทำ�ให้เขายืนอยู่บนตาชั่งด้วยขา 1 ข้าง ข้อใดต่อไปนี้คือคำ�อธิบาย ที่ดีที่สุดของค่าที่อ่านได้จากตาชั่ง ก. จะอ่านค่าน้ำ�หนักได้มากขึ้น ข. จะอ่านค่าน้ำ�หนักได้น้อยลง ค. จะอ่านค่าน้ำ�หนักได้เท่าเดิม อธิบายการคิดของนักเรียนโดยการให้เหตุผลเพื่อสนับสนุนคำ�ตอบที่นักเรียนเลือก จะเป็นผู้ตั้งคำ�ถามจากสถานการณ์และให้นักเรียนแต่ละคนเขียนคำ�ตอบ หรือบรรยายความคิดของตนเองลงในกระดาษ เมื่อนักเรียนเขียนคำ�ตอบ ของตนเองเสร็จแล้วให้ขยำ�กระดาษของตัวเองให้เป็นรูปลูกบอล เมื่อทุกคน พร้อมแล้วครูให้สัญญาณให้นักเรียนยืนขึ้นและปาลูกบอลไปหาเพื่อนคนอื่น ให้นักเรียนเก็บและปาลูกบอลไปเรื่อยๆ จนกว่าครูจะบอกให้หยุด เมื่อครู บอกให้หยุด นักเรียนทุกคนจะต้องมีกระดาษอยู่ในมือคนละ 1 ชิ้น (ซึ่ง ไม่ใช่กระดาษที่ตนเองได้เขียนคำ�ตอบไว้) ครูให้นักเรียนคิดและแสดง ความคิดเห็นต่อคำ�ตอบที่ปรากฏอยู่ในกระดาษที่ตนเองรับได้ โดย พยายามให้นักเรียนทำ�ความเข้าใจว่าเพื่อนคนนั้นกำ�ลังคิดอะไร จากนั้นให้ นักเรียนจับกลุ่มกันเล็กๆ โดยให้คนที่ได้กระดาษซึ่งตอบคำ�ตอบเหมือนหรือ คล้ายกันอยู่ด้วยกัน ให้นักเรียนอภิปรายความเหมือนและความแตกต่าง ของคำ�อธิบายในแต่ละตัวเลือกที่เพื่อนแต่ละคนเขียนไว้ในกระดาษ จากนั้น ให้ตัวแทนกลุ่มนำ�เสนอคำ�อธิบายที่แตกต่างกันที่เพื่อนนักเรียนแต่ละคน เขียนไว้ในตัวเลือกนั้นๆ ครูจดบันทึกแนวคิดทุกแนวคิดที่นักเรียนนำ�เสนอ โดยไม่มีการตัดสินว่าผิดหรือถูก เมื่อแนวคิดทุกแนวคิดได้ถูกนำ�เสนอและ อภิปรายแล้ว ครูกระตุ้นให้นักเรียนทั้งห้องช่วยกันอภิปรายเพื่อตัดสินใจ ว่าแนวคิดใดที่พวกเขาคิดว่ามีเหตุผลที่สุด และตัดสินว่าการคิดของตัวเอง ในตอนเริ่มต้นผิดหรือถูก เสร็จแล้วครูถามและให้นักเรียนยกมือเพื่อ ตรวจสอบว่ามีนักเรียนที่ปรับเปลี่ยนแนวคิดเล็กน้อยหรือเปลี่ยนแปลง แนวคิดของตัวเองอย่างสิ้นเชิงทั้งหมดกี่คน และมีนักเรียนที่ไม่มีการ เปลี่ยนแปลงแนวคิดเดิมของตัวเองกี่คน ครูเลือกแนวคิดที่นักเรียนส่วนใหญ่ มีมา 4 - 5 แนวคิด และให้นักเรียนในกลุ่มย่อยหรือนักเรียนทั้งห้องช่วยกัน ตัดสินใจว่าจะลงมือสำ�รวจตรวจสอบแนวคิดเหล่านั้นอย่างไรที่จะ นำ�มาซึ่งคำ�อธิบายที่ถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ โดยพยายามให้นักเรียนได้มี การทดสอบ ทดลองสำ�หรับเก็บรวบรวมข้อมูลเพื่อนำ�ไปสู่การสร้างคำ�อธิบาย ทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้อง สามารถแสดงตัวอย่างคำ�ถามประกอบสถานการณ์ สำ�หรับเทคนิคคิดแล้วโยนได้ดังภาพ 8 เทคนิคนี้จะทำ�ให้นักเรียนรู้ว่าเป็นเรื่องปกติที่นักเรียนแต่ละคน ในห้องจะมีแนวคิดที่แตกต่างกัน นักเรียนจะรู้สึกผ่อนคลายเมื่อพบว่า ตัวเองไม่ได้ตอบคำ�ตอบนั้นเพียงคนเดียวและทำ�ให้นักเรียนเห็นว่าคำ�ตอบ ที่ผิดเป็นสิ่งที่มีคุณค่าสำ�หรับใช้สร้างโอกาสในการเรียนรู้และทำ�ให้เกิด การสร้างแนวคิดใหม่ที่ถูกต้อง เทคนิคนี้เปิดโอกาสให้นักเรียนทุกคนได้ มีโอกาสแสดงแนวคิดให้ผู้อื่นรู้ โดยไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นแนวคิดที่ผิดหรือถูก ทำ�ให้นักเรียนเห็นแนวคิดของเพื่อนแล้วนำ�มาใช้เปรียบเทียบกับแนวคิดของ ตัวเอง เป็นการกระตุ้นให้นักเรียนแต่ละคนกล้าที่จะแสดงแนวคิดที่แท้จริง ของตนเองออกมามากกว่าการพยายามตอบเฉพาะคำ�ตอบที่ครูคาดหวัง การนำ�เทคนิคคิดแล้วโยนไปใช้จริงในห้องเรียนมีข้อควรพิจารณาดังนี้ 1) ครูต้องย้ำ�กับนักเรียนว่าไม่ต้องเขียนชื่อของตนเองลงบนกระดาษ 2) ให้เวลานักเรียนในการคิดและเขียนคำ�ตอบลงบนกระดาษอย่างเพียงพอ กระตุ้นให้นักเรียนอธิบายแนวคิดของตัวเองให้มากที่สุดเท่าที่จะทำ�ได้ 3) เตือนนักเรียนว่านักเรียนจะต้องพูดถึงสิ่งที่ปรากฏอยู่ในกระดาษที่ แต่ละคนถือ ไม่ใช่พูดหรืออธิบายสิ่งที่ตนเองเขียนไว้ในกระดาษของ ตนเอง 4) อาจกำ�หนดบริเวณโยนลูกบอลให้ชัดเจน เช่น บริเวณพื้นที่ว่าง หน้ากระดานดำ� หรือโยนใส่ตะกร้า 3 ใบที่ครูเตรียมไว้ให้เพื่อไม่ให้ลูกบอล กระจัดกระจายและห้องเรียนมีความวุ่นวายจนเสียเวลามากเกินไปในการ ทำ�กิจกรรม