นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 259

46 | นิตยสาร สสวท. Agency for Education, 2024) ทั้งนี้ อัตราการเข้าสู่ระบบการศึกษาถึง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 สูงถึง 92% (OECD, 2025) โดยรัฐบาลพยายาม ผลักดันให้เด็กอยู่ในระบบการศึกษาต่อไปจนจบ 3. การพัฒนาวิชาชีพครู อีกปัจจัยแห่งความสำ�เร็จ (Keys Success) ของการศึกษา ในประเทศฟินแลนด์คือ การให้ความสำ�คัญกับคุณภาพของครูซึ่งกว่าจะ เป็นครูในประเทศฟินแลนด์ได้นั้นไม่ง่ายเลย เนื่องจากเป็นอาชีพที่อัตรา การแข่งขันสูง การสอบเข้ามหาวิทยาลัยของครูต้องผ่านทั้งข้อสอบทาง วิชาการ (Academics Test) การสัมภาษณ์ทางวิชาการ (Academic Interview) และการสัมภาษณ์ทางจิตวิทยา หลายคนอาจคิดว่าคนเลือก อาชีพครูเพราะเป็นอาชีพที่มีเงินเดือนสูง แต่แท้จริงแล้วอาชีพครูไม่ใช่อาชีพ ที่มีเงินเดือนสูงที่สุด หลายคนเลือกเป็นครูไม่ใช่เพราะเงิน แต่เพราะ อาชีพครูเป็นอาชีพที่ได้รับการยกย่องและได้รับการยอมรับจากสังคม ความไว้วางใจและความศรัทธาที่มีต่อกันทำ�ให้ในห้องเรียนไม่มีการสังเกต การสอนเพื่อตัดสินว่าห้องเรียนนั้นๆ ดีหรือไม่ดีอย่างไร ครูมีอิสระ ในการออกแบบสิ่งที่ต้องการสอน เช่น กระบวนการจัดการเรียนการสอน ที่ใช้ ในระหว่างการปฏิบัติงานผู้บริหารจะมีหน้าที่คอยสนับสนุนครู สนใจ ความเป็นอยู่ สุขภาวะ (Wellbeing) ของครูเพื่อคุณภาพในการสอน แต่ไม่รบกวนชีวิตส่วนตัวของครู ในระหว่างการปฏิบัติงานครูสามารถลาไป เรียนรู้สิ่งใหม่ได้ (Finnish National Agency for Education, 2022) ในระหว่างการปฏิบัติงาน ครูจะได้รับการพัฒนาวิชาชีพอย่าง ต่อเนื่อง เนื่องจากครูเป็นส่วนสำ�คัญที่จะทำ�ให้การศึกษาในประเทศมี คุณภาพ หลังจากเข้าสู่วิชาชีพครูยังมีสิทธิ์เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอก ด้านการศึกษาเพื่อพัฒนาความรู้ ความเชี่ยวชาญ นอกจากนี้ โรงเรียนและ เทศบาลซึ่งเป็นผู้ดูแลโรงเรียนมีหน้าที่จัดหาการฝึกอบรมตามความต้องการ ของครู ครูมีสิทธิ์พัฒนาวิชาชีพเป็นเวลา 1 - 5 วันต่อปี โดยยังได้รับเงินเดือน ภาพ 2 โครงสร้างทางการศึกษาของประเทศฟินแลนด์ เต็มจำ�นวน ทั้งนี้ จำ�นวนวันขึ้นอยู่กับข้อตกลงระหว่างครูและโรงเรียน และ เนื้อหาของการอบรม มีหลายหน่วยงานที่จัดการฝึกอบรมให้กับครู เช่น มหาวิทยาลัย โรงเรียนฝึกหัดครู (Teacher Training Schools) สถาบัน ฝึกอบรมในภาคเอกชน (European Commission, 2025) 4. แนวทางการจัดการเรียนรู้ ในห้องเรียนของฟินแลนด์จะเรียนรู้แบบบูรณาการหลากหลาย วิชาร่วมกัน (Multidisciplinary Learning) ผ่านกระบวนการจัดการเรียนรู้ ในรูปแบบต่าง ๆ ดังตัวอย่างต่อไปนี้ 4.1 STEAM ย่อมาจาก วิทยาศาสตร์ (Science) เทคโนโลยี (Technology) วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) ศิลปะ (Arts) และ คณิตศาสตร์ (Mathematics) เป็นการบูรณาการศาสตร์จากหลากหลาย วิชาเข้าด้วยกัน และช่วยส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) ในการ แก้ปัญหา (Turku และ STEAM in Oulu, 2024) เมื่อมองย้อนไปถึงที่มา และความสำ�คัญที่ประเทศฟินแลนด์นำ� STEAM เข้าสู่ชั้นเรียน รัฐบาล มีมุมมองว่าประเทศต้องการผู้ที่มีความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีเนื่องจาก ประเทศขาดผู้เชี่ยวชาญทางด้านเทคโนโลยีทั้งที่ในอดีตประเทศฟินแลนด์ เคยมีนวัตกรรมอย่างโทรศัพท์โนเกีย รัฐบาลจึงมีนโยบายที่จะนำ� STEAM เข้ามาไว้ในชั้นเรียนเพื่อให้มีผู้เชี่ยวชาญและแรงงานในด้านนี้อีกครั้ง กระบวนการ STEAM ตามแนวทางของ Oulu ประกอบด้วย ขั้นตอนต่างๆ ได้แก่ - การกำ�หนดภารกิจ ในช่วงเริ่มต้นของกระบวนการ STEAM จะมีการกำ�หนดและนำ�เสนอธีม การกำ�หนดขอบเขตของปัญหาตามเวลา ที่มี ในขั้นตอนนี้นักเรียนจะทราบว่าต้องทำ�อะไร ทำ�ทำ�ไม และมีระยะเวลา เท่าไร และในขั้นตอนนี้จะมีการกำ�หนดความรับผิดชอบภายในกลุ่มด้วย - การรวบรวมข้อมูล นักเรียนต้องทำ�หน้าที่เป็นผู้รวบรวมข้อมูล ที่เกี่ยวข้องด้วยวิธีการต่างๆ ในขั้นตอนนี้ให้ความสำ�คัญกับการตั้งคำ�ถาม เนื่องจากนักเรียนสามารถสอบถามผู้เชี่ยวชาญจากสาขาต่างๆ ได้ตาม ความเหมาะสม - การระดมความคิด นักเรียนในกลุ่มจะร่วมกันสร้างแนวคิด และแนวทางแก้ไขปัญหาที่เป็นไปได้ จุดประสงค์ของขั้นตอนนี้คือ สร้าง แนวคิดที่หลากหลายเพื่อให้มีทางเลือกในการแก้ไขปัญหา ผลลัพธ์ของ ขั้นตอนนี้คือ กลุ่มได้แนวคิดที่จะนำ�ไปพัฒนาต่อ - การวางแผน เป็นการอธิบายแนวคิดในการแก้ปัญหา วิธีการ ทำ�งาน อาจใช้การร่างภาพ สตอรี่บอร์ด การสร้างต้นแบบเบื้องต้น ประกอบการวางแผน - การดำ�เนินการ ในขั้นตอนนี้จะมีการสร้างต้นแบบที่ละเอียด มากขึ้น ได้ใช้วัสดุและเทคนิคที่ใกล้เคียงกับการแก้ปัญหาในชีวิตจริง และ จะมีการประเมินและเก็บรวบรวมความคิดเห็นเพื่อปรับปรุงกระบวนการหรือ ชิ้นงาน ซึ่งสามารถทำ�ซ้ำ�ได้จนกว่ากระบวนการหรือชิ้นงานจะมีความสมบูรณ์ - การแลกเปลี่ยน แต่ละกลุ่มจะนำ�เสนอต้นแบบ วิธีแก้ปัญหา รวมทั้งสิ่งที่กลุ่มได้ทำ�ในแต่ละขั้นตอนและเหตุผลที่ทำ�เช่นนั้น วิธีนี้จะช่วย ให้ผู้เรียนทบทวนและสะท้อนกระบวนการการแก้ปัญหาตั้งแต่เริ่มต้น