นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 259

48 | นิตยสาร สสวท. ภาพ 6 กิจกรรมการเรียนรู้นอกห้องเรียน ณ Mustikkamaa Island ประเทศฟินแลนด์ 4.4 การเรียนรู้นอกห้องเรียน (Outdoor Learning) เป็นรูปแบบ การเรียนรู้ที่ได้รับความสนใจในประเทศฟินแลนด์ ดังภาพ 6 การเรียนรู้ นอกห้องเรียน โดยเฉพาะการเรียนรู้ผ่านธรรมชาติเป็นการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ภาคปฏิบัติที่ดีรูปแบบหนึ่ง นักเรียนได้สังเกตปรากฏการณ์จริง เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับพืช สัตว์ และระบบนิเวศ และสามารถรวบรวมข้อมูล ได้โดยตรง หัวข้อสำ�หรับการเรียนรู้นอกห้องเรียน เช่น การศึกษาคุณภาพ น้ำ�ในลำ�ธาร หรือการสังเกตการเติบโตของพืชตามฤดูกาล ทำ�ให้นักเรียน ได้มีโอกาสเรียนรู้ในสภาพแวดล้อมจริงทำ�ให้เกิดความเข้าใจว่าความรู้ทาง วิทยาศาสตร์มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างไร รวมทั้งเห็น ความเชื่อมโยงกับชีวิตจริงมากขึ้น คนที่นี่ให้ความสำ�คัญกับแหล่งเรียนรู้ที่ทุกคนในเมืองนี้เข้ามาใช้ใน การเรียนรู้ได้ ชั้นบนสุดของอาคารจะมีพื้นที่ใหญ่มาก ให้คนเข้ามาอ่านหนังสือ และคนที่นั่นรักการอ่าน นอกจากพื้นที่สำ�หรับการอ่านหนังสือแล้ว ที่นี่ยังมี ห้องซ้อมดนตรี พร้อมเครื่องดนตรีให้ยืม ห้องทำ�อาหาร มุมออกแบบ พร้อมเครื่อง 3D-Printing ห้องประชุม ห้องเล่มเกม รวมทั้งคาเฟ่ เพราะ คนที่นี่เชื่อว่า เมื่อเราอิ่มท้อง เราพร้อมที่จะเรียนรู้และมีแรงไปทำ�กิจกรรม ต่างๆ (Empathize) ปัญหาของผู้บริโภคที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย จากนั้นระบุ ความต้องการ (Define) โดยวิเคราะห์จากปัญหาของผู้บริโภค จากนั้นหา แนวทางที่เป็นไปได้ (Ideate) เพื่อใช้แก้ไขปัญหา ตามด้วยการออกแบบ และสร้างต้นแบบ (Prototype) เพื่อแก้ปัญหา กระบวนการแก้ปัญหาที่เลือกนี้ ควรเป็นกระบวนการในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ โดยคำ�นึงถึง ความต้องการของผู้ใช้ เป็นกระบวนการที่นำ�ไปสู่นวัตกรรม เป็นการทำ�งาน ที่ทำ�ให้เกิดความร่วมมือ (Collaborative) และความคิดสร้างสรรค์ ตามด้วย การทดสอบ (Test) เพื่อดูว่าต้นแบบที่ได้สามารถแก้ปัญหาได้ตรงกับ ความต้องการที่กำ�หนดไว้หรือไม่ และจะมีแนวทางในการพัฒนาหรือ ปรับปรุงอย่างไร ขั้นตอนการทำ�งานในการคิดเชิงออกแบบของมหาวิทยาลัย สแตนฟอร์ดแสดงดังภาพ 5 ภาพ 5 ขั้นตอนการทำ�งานในการคิดเชิงออกแบบของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ที่มาภาพ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.), 2568 ภาพ 8 ภายในหอสมุดกลาง Oodi Library ภาพ 9 กีตาร์สำ�หรับยืมใช้ในหอสมุดกลาง Oodi Library ภาพ 7 หอสมุดกลาง Oodi Library 4.5 กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงบวก (Positive Pedagogy) เป็นการผสมผสานระหว่างหลักการของจิตวิทยาเชิงบวก (Positive Psychology) กับแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่เน้นความสุข ความเป็นอยู่ที่ดี และศักยภาพของผู้เรียน เป็นการสร้าง Positive Mindset ให้กับทุกคน โดยอาจใช้การ์ดกิจกรรม See the Good! ดังภาพ 10 ครูสามารถ นำ�การ์ดดังกล่าวไปใช้กับนักเรียนในห้องเรียนได้ ซึ่งมักใช้ในรูปแบบของ กิจกรรมกลุ่ม โดยเริ่มจากการมองหาจุดแข็งของตนเองและเพื่อนในกลุ่ม จากนั้นพูดคุยแลกเปลี่ยนกันเกี่ยวกับจุดแข็งที่เพื่อนเลือกให้เพื่อให้เห็น นอกจากการเรียนรู้ในธรรมชาติแล้ว ฟินแลนด์ยังมีแหล่งเรียนรู้ อื่นๆ อีกมากมาย ทั้งหอสมุดกลาง Oodi Library ดังภาพ 7 - 9 ซึ่งเป็น มากกว่าห้องสมุด ที่นี่ถูกออกแบบมาอย่างดีทั้งความสวยงามของ สถาปัตยกรรมภายนอก และการใช้สอยประโยชน์จากมุมต่างๆ ภายในอาคาร