นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 259

ปีที่ 54 ฉบับที่ 259 มีนาคม - เมษายน 2569 | 53 ทักษะความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ถือเป็นสิ่งที่ควบคู่ไปกับการพัฒนา สิ่งแวดล้อมเพราะการจะเปลี่ยนแปลงหรือรักษาสิ่งแวดล้อมต้องอาศัย บุคคลที่ทักษะด้านนี้ เช่น นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม นักชีววิทยา นักอุทกวิทยา นักชีวเคมี โดยกลุ่มอาชีพเหล่านี้จะเน้นทำ�งานด้าน สิ่งแวดล้อมและเกี่ยวข้องกับทรัพยากรธรรมชาติเป็นหลัก การศึกษาเพื่ออนาคต - ห้องเรียนแบบไหนที่ตอบโจทย์? แนวทางการบูรณาการ Green Skills เข้ากับหลักสูตรสำ�หรับ สถานศึกษาและครูไม่ใช่แค่การสอนวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานทั่วไป แต่รวมถึงการปลูกฝังทักษะที่จำ�เป็นและสำ�คัญ เช่น การคิดเชิงระบบ (Systems Thinking) สำ�หรับครูควรมีการบูรณาการจัดการเรียนรู้เชิงลึก หรือ Active Learning เช่น Task-Based Learning (TBL) หรือการจัด การเรียนรู้แบบเน้นภารกิจ คือแนวทางการสอนที่เน้นการทำ�ภารกิจ (Task) ในชีวิตจริงให้สำ�เร็จ เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติจริง การจัดการเรียนรู้ โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning) เช่น การทำ�งานวิจัย (ก) อาชีพที่กำ�ลังเติบโต (ข) อาชีพที่กำ�ลังถดถอย ที่เกี่ยวข้องกับการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ขององค์ประกอบโลกในลักษณะ โลกทั้งระบบ (Earth System Science) เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จาก การปฏิบัติจริง เข้าใจเนื้อหาอย่างลึกซึ้ง จดจำ�ได้นาน สำ�รวจสิ่งแวดล้อมและ เฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นของตนเอง ทั้งนี้ เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความตระหนักในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น รวมทั้ง เกิดทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ และทักษะที่จำ�เป็นในศตวรรษที่ 21 สำ�หรับนักเรียนและเยาวชนที่จะเติบโตเป็นผู้ใหญ่และเป็นกำ�ลัง สำ�คัญในภาคแรงงานในอนาคต การเร่งพัฒนาทักษะที่จำ�เป็นเป็นสิ่งสำ�คัญ และจำ�เป็นเร่งด่วนในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วนี้ ทักษะที่ควร เร่งพัฒนามีทั้ง Hard Skills เช่น ความเข้าใจด้านแนวคิดการดำ�เนินธุรกิจ อย่างยั่งยืนคำ�นึงถึงสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (Environment- Social-Governance: ESG) การจัดการทรัพยากร การจัดเก็บและ การวิเคราะห์ข้อมูล รวมถึงความรู้เฉพาะของแต่ละวิชาชีพ ในส่วนของ Soft Skills เช่น ความสามารถในการปรับตัว การแก้ปัญหาที่ซับซ้อน ความเป็นผู้นำ�ด้านสิ่งแวดล้อม การสื่อสาร การทำ�งานร่วมกับผู้อื่น ภาพ 3 อาชีพที่มีการเติบโตและลดลงมากที่สุดระหว่างปี ค.ศ. 2025 - 2030 (ก) อาชีพที่กำ�ลังเติบโต (ข) อาชีพที่กำ�ลังถดถอย ที่มา: World Economy Forum (2025)