นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 259

ปีที่ 54 ฉบับที่ 259 มีนาคม - เมษายน 2569 | 7 ในการสร้างสื่อการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ด้วย GenAI ให้ปังนั้น แน่นอนว่าไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถของเครื่องมือ GenAI เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการที่ผู้สอนต้องเลือกใช้เครื่องมือที่เหมาะสมกับงาน ดังนั้น ในปัจจุบันการเลือกคนให้เหมาะสมกับงานอาจจะต้องเปลี่ยนจากประโยค ภาษาอังกฤษที่ว่า “Put the right man on the right job” ไปเป็น “Put the right AI on the right job” หัวใจสำ�คัญของการสื่อสารกับ GenAI ทุกตัว คือ Prompt (คำ�สั่ง) หรือข้อความที่ใช้ในการสื่อสารกับระบบ AI ซึ่งในบริบททาง การศึกษา Prompt ที่มีประสิทธิภาพสูงสุดไม่ได้มาจากการคัดลอกคำ�สั่ง ยอดนิยม แต่มาจากการผสานกันระหว่าง GenAI กับ องค์ความรู้เฉพาะตัว ของผู้สอน เช่น ความรู้เรื่องหลักสูตร ความรู้เรื่องผู้เรียน กลยุทธ์การสอน เพราะผู้สอนคือ ผู้ที่รู้จักผู้เรียนและห้องเรียนของตนดีที่สุด ซึ่ง GenAI ไม่ว่าตัวใดบนโลกคงไม่สามารถสร้างสื่อการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์เฉพาะบุคคล ได้หากผู้สอนไม่สื่อสารความต้องการเชิงลึกลงไป โครงสร้าง Prompt เพื่อใช้งานด้านการศึกษา ความจริงแล้วการเขียน Prompt อาจไม่ได้มีโครงสร้างตายตัว แต่ Liu (2023) ได้เสนอแนะองค์ประกอบที่ควรมีใน Prompt ดังภาพ 1 ภาพ 1 องค์ประกอบที่ควรมีใน Prompt เพื่อใช้ในงานด้านการศึกษา เทคนิคการเขียน Prompt ให้มีประสิทธิภาพ เพื่อให้การสร้างสื่อการสอนมีความแม่นยำ�และสอดคล้องกับ แนวทางการสอน ควรใช้เทคนิคดังนี้ • การใส่บริบทการสอน (Pedagogical Context): ระบุ รายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการสอน (เช่น Inquiry-based Learning) และ ลักษณะของผู้เรียนลงในคำ�สั่ง • กลยุทธ์การสั่งงานเป็นลำ�ดับขั้นตอน: มอบหมายงานเป็น ลำ�ดับแทนที่จะสั่งทั้งหมดในครั้งเดียวเพื่อความละเอียดของเนื้อหา • การใช้ข้อมูลอ้างอิง: จัดเตรียมเอกสารอ้างอิง หรืออัปโหลด หลักสูตรแกนกลางเพื่อให้ AI ใช้เป็นฐานข้อมูลที่ถูกต้อง • การโต้ตอบเพื่อปรับปรุง: สื่อสารโต้ตอบกลับไปมาระหว่าง มนุษย์กับ GenAI เพื่อปรับปรุงและวิเคราะห์เนื้อหาให้ตรงตามแนวทาง การสอนของตนเองมากที่สุด (Liu, 2023, Peikos & Stavrou, 2025) ตัวอย่างการใช้ Generative AI ในการสร้างสื่อการเรียนรู้ 1. ตัวอย่างการสร้างข้อความ ในรูปแบบนิทาน/บทความ 1.1 แนวทางการสร้างนิทาน จากตาราง 1 ประเภทและตัวอย่างเครื่องมือ Generative AI สำ�หรับการสร้างสื่อการเรียนรู้ ผู้สอนสามารถเลือกใช้เครื่องมือมาสร้าง ข้อความในรูปแบบนิทานได้ ทั้ง ChatGPT, Gemini และ Claude หรือเครื่องมืออื่นๆ โดยอาจลองนำ� Prompt ตัวอย่างไปใช้ ทั้งนี้ ผู้เขียนได้นำ� Prompt 1 ไปใช้ใน ChatGPT และได้งานเขียนเป็นนิทานดังตัวอย่าง พร้อมภาพประกอบนิทาน ตามภาพ 2 ภาพประกอบนิทานครั้งที่ 1 (ก่อนแก้ไข) Prompt 1 : ดิฉันเป็นครูชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ต้องการสร้าง นิทาน ความยาวประมาณ 200 คำ� เพื่อให้นักเรียนตระหนักถึงประโยชน์ ของดวงอาทิตย์ เช่น การเป็นแหล่งพลังงานที่สำ�คัญของโลกและให้ ความอบอุ่นแก่โลก ช่วยในการดำ�เนินชีวิตประจำ�วัน เช่น ตากผ้า ถนอมอาหาร ทำ�ให้เกิดลม กำ�หนดให้ตัวเอกของนิทานดังกล่าวเป็น นักเรียนอายุประมาณ 9 ขวบ สถานที่หลักในนิทานคือ บ้านและโรงเรียน พร้อมภาพประกอบนิทาน ตัวอย่างนิทานที่สร้างโดย ChatGPT ตัวอย่างนิทานที่เหมาะสำ�หรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ความยาวประมาณ 200 คำ�: “แดดดี้...เพื่อนใหม่ของน้องเอ๋” วันหนึ่ง น้องเอ๋ นักเรียนชั้น ป.3 ตื่นเช้าขึ้นมาพร้อมรอยยิ้ม เมื่อเห็นดวงอาทิตย์ส่องแสงแรงจ้า “แดดดีจังเลย” น้องเอ๋คิด “วันนี้ต้องมี อะไรสนุกๆ แน่” น้องเอ๋รีบออกไปตากผ้าที่เพิ่งซัก เมื่อดวงอาทิตย์ให้ ความอบอุ่น ผ้าก็แห้งไว ที่โรงเรียนครูพูดถึงประโยชน์ของดวงอาทิตย์ “นักเรียนรู้ไหมว่าดวงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานที่สำ�คัญของโลก ไม่ใช่แค่ ทำ�ให้เรารู้สึกอุ่น แต่ยังช่วยให้พืชโต ช่วยให้เกิดลม และเรายังใช้พลังงาน จากแสงแดดถนอมอาหารด้วยนะ” ครูบอก