นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

16 | นิตยสาร สสวท. จ ากปัญหาดังกล่าว ผู้บริโภคอาจขาดข้อมูลในการเลือกซื้อถ่านไม้ที่เหมาะสมส่งผลให้ถูกเอาเปรียบด้านราคาหรือเลือกใช้ไม่ตรงกับ ลักษณะการใช้งาน โครงงานนี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของถ่านไม้มะขามและถ่านไม้ยูคาลิปตัสในปริมาณ ที่เท่ากัน โดยพิจารณาด้านการเผาไหม้ ความร้อน และมวลที่สูญเสียไป เพื่อเป็นข้อมูลในการเลือกใช้ให้เกิดความคุ้มค่าและเหมาะสม ผลการศึกษาที่ได้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคในการเลือกใช้ถ่านไม้ให้เหมาะสมกับการใช้งานและงบประมาณ ช่วยสร้างความเข้าใจ ในความคุ้มค่าของถ่านไม้แต่ละชนิดและเป็นแนวทางในการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไปในอนาคต วัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพของถ่านไม้มะขามและถ่านไม้ยูคาลิปตัส ตัวแปรต้น คือ ชนิดของถ่านไม้ ได้แก่ ไม้มะขามและไม้ยูคาลิปตัส ตัวแปรตาม คือ ประสิทธิภาพของถ่านไม้มะขามและถ่านไม้ยูคาลิปตัส ตัวแปรควบคุม ได้แก่ มวลและขนาดของถ่านไม้ มวลของน้ำ� อุณหภูมิเริ่มต้นของน้ำ� ระยะเวลา การเผาไหม้ อุปกรณ์ในการทดลอง วิธีการวัดอุณหภูมิของน้ำ� 2. เพื่อเป็นองค์ความรู้สำ�หรับผู้บริโภคโดยเป็นองค์ความรู้เกี่ยวกับคุณสมบัติและประสิทธิภาพของถ่านไม้แต่ละชนิด เพื่อใช้ เป็นแนวทางในการเลือกซื้อและใช้งานถ่านไม้อย่างเหมาะสม คุ้มค่า และเกิดประสิทธิภาพสูงสุด วิธีการทดลอง 1. เตรียมถ่านไม้มะขามและถ่านไม้ยูคาลิปตัสชนิดละ 1 กิโลกรัม (ภาพ 1(a) และ ภาพ 1(b)) 2. เผาถ่านไม้มะขามและถ่านไม้ยูคาลิปตัสเป็นเวลา 10 นาที (ภาพ 1(c) และ ภาพ 1(d)) 3. ชั่งถ่านไม้พร้อมเตาขณะที่ถ่านยังร้อนอยู่ 4. เทน้ำ�ลงในหม้ออะลูมิเนียมใบละ 0.6 กิโลกรัม พร้อมวัดอุณหภูมิน้ำ�แล้วนำ�ไปให้ความร้อนบนเตาที่เผาถ่านไม้ไว้ เป็นเวลา 10 นาที (ภาพ 1(e)) 5. จากนั้นนำ�หม้อลงมาจากเตาแล้ววัดอุณหภูมิของน้ำ� (ภาพ 1(f)) 6. ชั่งถ่านไม้พร้อมเตาที่เพิ่งให้ความร้อนน้ำ�เสร็จ 7. นำ�ค่าที่ได้ไปคำ�นวณหาค่าพลังงานความร้อนในสูตร Q=mc Δ T เมื่อได้ค่าพลังงานความร้อนแล้วนำ�มาคำ�นวณต่อ หาค่าความร้อนต่อมวล โดยค่า Q คือ ค่าพลังงานความร้อนในหน่วยกิโลจูล m คือ มวลของน้ำ�ที่ใช้ในการทดลองปริมาณ 0.6 กิโลกรัม c คือ ค่าความร้อนจำ�เพาะของน้ำ� 4.18 กิโลจูลต่อกิโลกรัมต่อองศาเซลเซียส Δ T คือ อุณหภูมิของน้ำ�ที่เพิ่มขึ้นในหน่วยองศาเซลเซียส (e) (f) วัดอุณหภูมิของน้ำ� ภาพ 1 วิธีการทดลอง (a) ถ่านไม้มะขาม และ (b) ถ่านไม้ยูคาลิปตัส (c) เผาถ่านไม้มะขาม และ (d) เผาถ่านไม้ยูคาลิปตัส