นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

22 | นิตยสาร สสวท. การทำ�ธุรกรรมทางการเงินและการใช้จ่ายในชีวิตประจำ�วันสะดวกสบาย รวดเร็วและง่ายขึ้นมาก การเข้าใจเรื่องของการใช้จ่ายในยุคดิจิทัลจะทำ�ให้ เราสามารถเลือกใช้บริการทางการเงินได้อย่างเหมาะสม ปลอดภัย และ เกิดประโยชน์สูงสุด ช่องทางการใช้จ่ายและชำ�ระเงิน บัตรอิเล็กทรอนิกส์ คือ บัตรพลาสติกที่ใช้แทนเงินสด แบ่งเป็น 3 ประเภท ตามช่วงเวลาการจ่ายเงินหรือถูกหักบัญชีเงินฝาก ดังนี้ 1) บัตรที่จ่ายเงินทันทีที่ใช้ ได้แก่ บัตร ATM และบัตรเดบิต 2) บัตรที่จ่ายเงินหลังใช้ ได้แก่ บัตรเครดิต 3) บัตรที่ต้องเติมเงินก่อนใช้ ได้แก่ บัตรเงินอิเล็กทรอนิกส์ หรือ ที่ทุกคนรู้จักกันดีในชื่อว่า e-Wallet เช่น บัตรโดยสารรถไฟฟ้า และ Money wallet ต่างๆ Online Banking คือ การทำ�ธุรกรรมทางการเงินผ่านเว็บไซต์ หรือแอปพลิเคชันของธนาคารที่เราเปิดบัญชีเงินฝากเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นการ โอนเงิน จ่ายบิล เช็กยอดเงินในบัญชี ซื้อของออนไลน์ เราก็สามารถ ทำ�รายการผ่านอินเทอร์เน็ตบนเครื่องคอมพิวเตอร์ได้ ซึ่งเราจะเรียก การทำ�รายการผ่านอินเทอร์เน็ตว่า Internet Banking แต่หากถ้าเรา ทำ�รายการผ่านแอปพลิเคชันของธนาคารบนมือถือเราก็จะเรียกการทำ� รายการประเภทนี้ Mobile Banking พร้อมเพย์ (Prompt Pay) คือ การโอนเงินเข้าบัญชีเงินฝาก หรือบัญชี e-Money ด้วยเบอร์โทรศัพท์มือถือ เลขประจำ�ตัวประชาชน หรือหมายเลข e-Wallet ของผู้รับโอน หากโอนเงินไม่เกิน 5,000 บาท ผู้โอนไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม การชำ�ระเงินด้วย QR Code คือ การนำ� QR Code มาใช้ เป็นช่องทางการเข้าถึงข้อมูลการชำ�ระเงินต่างๆ เช่น ชื่อและเลขที่บัญชี เงินฝาก หรือ e-Wallet ของร้านค้า บางครั้งอาจระบุราคาสินค้าได้ด้วย วิธีใช้จ่ายในยุคดิจิทัลให้ปลอดภัย ในยุคดิจิทัลที่อะไรๆ ก็ง่ายดายไปหมด แม้แต่การโจรกรรม ข้อมูล หรือหลอกลวงทำ�ให้เกิดภัยทางการเงินต่างๆ มากมาย หากอยาก ป้องกันภัยการเงินที่อาจจะเกิดขึ้น ให้ลองทำ�พฤติกรรมเหล่านี้ให้เป็นนิสัย อยู่เสมอ เพื่อความปลอดภัยทางการเงินในยุคดิจิทัล ดังภาพ ภาพ 3 คำ�แนะนำ� 7 ข้อในการรักษาความปลอดภัยสำ�หรับผู้ใช้งานดิจิทัล ที่มา : https://www.bot.or.th/th/satang-story/fin-d-we-can-do/toolkits_secondaryschool.html. รู้ทันภัยทางการเงิน วัยรุ่นยุคใหม่วัย 13-15 ปี เริ่มก้าวเข้าสู่โลกการเงินดิจิทัลผ่าน e-Wallet และ Mobile Banking กันมากขึ้น ซึ่งมาพร้อมกับความสะดวก แต่ก็แฝงไปด้วยความเสี่ยงที่ต้องระวัง สิ่งสำ�คัญอันดับแรกคือ “Digital Financial Safety” หรือการรักษาความปลอดภัยทางการเงินบนโลกออนไลน์ โดยเฉพาะการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคล (Personal Data) เช่น เลขบัตรประชาชน รหัสผ่าน หรือเบอร์โทรศัพท์ เพราะหากหลุดไปอยู่ใน มือมิจฉาชีพอาจนำ�ไปสู่การถูกแฮกบัญชีจนสูญเสียเงินได้ นอกจากนี้ น้องๆ ควรมีภูมิคุ้มกันในการรู้เท่าทันโฆษณาบนโซเชียลมีเดียที่มักใช้เทคนิค ดึงดูดใจให้เราใช้จ่ายเกินตัว หรือคำ�ชวนเชื่อเรื่องการลงทุนที่ดูดีเกินจริง เช่น “ทำ�งานง่าย รายได้ดี” หรือการันตีผลตอบแทนสูงผิดปกติ ซึ่งอาจเป็น กลโกง แชร์ลูกโซ่ (Ponzi Scheme) หรือการหลอกใช้เราเป็น บัญชีม้า (Money Mule) เพื่อฟอกเงินผิดกฎหมาย การมีสติและคิดวิเคราะห์ก่อน คลิกหรือโอนจึงเป็นทักษะสำ�คัญที่จะช่วยให้เราใช้ชีวิตในโลกดิจิทัลได้ อย่างสนุกและปลอดภัย ในที่นี้ขอยกตัวอย่างภัยทางการเงินยอดฮิตที่ คุณหรือคนใกล้ชิดเคยเจอหรือได้ยินข่าวกันอยู่อยู่บ่อยๆ ได้แก่ แชร์ลูกโซ่ เป็นวิธีการหลอกลวงระดมเงินจากประชาชนที่ทำ�กัน เป็นเครือข่าย โดยโฆษณาจูงใจว่าจะได้รับผลตอบแทนสูงกว่าการลงทุน ทั่วไป แชร์ลูกโซ่มักแอบแฝงมากับธุรกิจขายตรงหรือการชักชวนให้ลงทุน ในธุรกิจที่มีกำ�ไรมาก โดยจะหาสมาชิกใหม่ไปเรื่อยๆ เพื่อหมุนเงิน ค่าสมัครสมาชิกหรือเงินก้อนแรกที่จ่ายเป็นค่าซื้อสินค้าหรือเริ่มลงทุน มาจ่ายผลตอบแทนให้สมาชิกเดิมเพื่อหลอกให้ลงทุนต่อไป