นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

ปีที่ 54 ฉบับที่ 261 กรกฎาคม - สิงหาคม 2569 | 33 จากตัวอย่างงานที่อาศัยขั้นตอนหรือวิธีการ โดยมีการเชื่อมโยง นักเรียนจำ�เป็นต้องเชื่อมโยงการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์ กับแนวคิดทางคณิตศาสตร์เพื่อหาคำ�ตอบของแต่ละโจทย์ รวมทั้งต้องอาศัยการคิด ไม่สามารถทำ�ตามขั้นตอนได้ในทันที เช่น โจทย์ 7 มีวิธีคิดดังนี้ โจทย์ 7 (ชั้น ป.4) ระบายสี 6 ช่องลงในรูปที่กำ�หนด และใช้รูป อธิบายว่า ส่วนที่ระบายสีเท่ากับทศนิยมใด ตัวอย่างวิธีคิด จากรูป 10 หลัก แทน 1.0 หรือ 1.00 แสดงว่า 1 หลัก แทน 0.1 หรือ 0.10 เนื่องจาก 1 หลัก มี 4 ช่อง จะได้ว่า 4 ช่อง แทน 0.10 2 ช่อง แทน 0.05 ดังนั้น ส่วนที่ระบายสี 6 ช่อง แทน 0.10 + 0.05 = 0.15 10 หลัก 1 หลัก ลองวิเคราะห์โจทย์ 8 ว่าเป็นงานที่อาศัย ขั้นตอนหรือวิธีการ โดยมีการเชื่อมโยง เพราะอะไร โจทย์ 9 (ชั้น ป.4) ตูนกล่าวว่า “รูปสี่เหลี่ยมมุมฉากที่มีพื้นที่ เท่ากัน จะมีความยาวรอบรูปเท่ากันด้วย” ท่านเห็นด้วยกับคำ�กล่าวของตูนหรือไม่ จงแสดงเหตุผล ตัวอย่างวิธีคิด รูปสี่เหลี่ยมมุมฉากอาจเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า และสมมติให้มีพื้นที่ 100 ตารางหน่วย กรณีที่ 1 ถ้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส แต่ละด้านจะยาว 10 หน่วย และมีความยาว รอบรูป 4 × 10 = 40 หน่วย กรณีที่ 2 ถ้าเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ด้านกว้างอาจยาว 2 หน่วย ส่วนด้านยาวอาจยาว 50 หน่วย และมีความยาวรอบรูป 2 × (2 + 50) = 104 หน่วย จะเห็นว่า จากตัวอย่างทั้งสองกรณีไม่สอดคล้องกับคำ�กล่าวของตูน ดังนั้น จึงไม่เห็นด้วยกับคำ�กล่าวของตูน ลองวิเคราะห์โจทย์ 10 ว่าเป็นงานที่ใช้ การคิดขั้นสูง เพราะอะไร จากตัวอย่างวิธีคิดของโจทย์ 7 จะเห็นได้ว่า การหาคำ�ตอบของโจทย์นี้นักเรียนต้องเชื่อมโยงการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์ (รูปที่โจทย์กำ�หนดให้) กับแนวคิดทางคณิตศาสตร์ (เรื่องความหมายของทศนิยม) ด้วยตนเอง โดยพิจารณาจากรูป จำ�นวนช่องที่ ระบายสีกับจำ�นวนช่องทั้งหมด แล้วเชื่อมโยงไปสู่การเขียนแสดงด้วยทศนิยม ซึ่งรูปที่ใช้แสดงแทนทศนิยมที่ไม่ใช่ 10 ช่อง หรือ 100 ช่อง เช่นนี้เป็นรูปที่นักเรียนอาจไม่คุ้นเคย ดังนั้น ในการหาคำ�ตอบนักเรียนจะได้สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดทางคณิตศาสตร์อย่างแท้จริง ไม่ใช่เพียงการปฏิบัติตามขั้นตอนที่กำ�หนดไว้ ส่วนตัวอย่างงานที่ใช้การคิดขั้นสูง นักเรียนต้องพิจารณาเงื่อนไขหรือข้อมูลที่กำ�หนดในสถานการณ์ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ ระหว่างแนวคิดทางคณิตศาสตร์ ดึงความรู้มาใช้ประกอบการตัดสินใจเพื่อหาคำ�ตอบของแต่ละโจทย์ เช่น โจทย์ 9 มีวิธีคิดดังนี้ จากตัวอย่างวิธีคิดของโจทย์ 9 จะเห็นได้ว่า การหาคำ�ตอบของโจทย์นี้นักเรียนต้องใช้ความรู้ พิจารณาความสัมพันธ์ ระหว่างพื้นที่กับความยาวรอบรูปของรูปสี่เหลี่ยมมุมฉากเพื่อวางแผนและตัดสินใจเลือกวิธีการหาคำ�ตอบด้วยตนเอง รวมทั้งตรวจสอบ