นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

ปีที่ 54 ฉบับที่ 261 กรกฎาคม - สิงหาคม 2569 | 35 พิจารณาโจทย์ที่ปรับใหม่จะเห็นว่าโจทย์ไม่ได้ดำ�เนินการตามขั้นตอนวิธีการตามปกติ นักเรียนยังไม่รู้วิธีการหาคำ�ตอบได้ ในทันที แม้ว่าโจทย์นี้มีวิธีคิดแบบเดียว นั่นคือ เรื่องการบวกเศษส่วน แต่คำ�ตอบมีหลากหลายและมีการใช้การแสดงแทนทาง คณิตศาสตร์ นั่นคือ การวาดรูปแสดงเศษส่วน ซึ่งในการหาคำ�ตอบนักเรียนต้องวางแผนและตัดสินใจเลือกวิธีการหาคำ�ตอบด้วย ตนเอง โดยต้องวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างเศษส่วน 2 จำ�นวนที่นำ�มาบวกกันกับคำ�ตอบที่กำ�หนด รวมทั้งต้องเชื่อมโยงแนวคิดทาง คณิตศาสตร์กับการแสดงแทนทางคณิตศาสตร์ นั่นคือ การวาดรูปแสดงเศษส่วน ซึ่งนักเรียนสามารถเลือกวาดรูปแสดงเศษส่วนได้ หลากหลายตามความเหมาะสม ลักษณะของโจทย์ดังกล่าวจะเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ใช้กระบวนการคิดทางคณิตศาสตร์ในระดับสูง จากลักษณะของโจทย์ในตัวอย่างงานทางคณิตศาสตร์ข้างต้น พบว่าโจทย์ที่ส่งเสริมการคิดขั้นสูงมักมีลักษณะที่ส่งเสริม การให้เหตุผล (เช่น ให้นักเรียนตัดสินใจว่าเห็นด้วยหรือไม่ และให้เหตุผลประกอบ มีการอธิบายแนวคิด) ส่งเสริมการใช้การแสดงแทน ทางคณิตศาสตร์ (เช่น การวาดรูปเพื่ออธิบายแนวคิดหรือประกอบการให้เหตุผล) และส่งเสริมการแก้ปัญหาที่ต่อยอดหรือขยายจาก ความรู้เดิมของนักเรียน รวมทั้งเปิดโอกาสของการเลือกใช้วิธีการหรือยุทธวิธีที่หลากหลายในการหาคำ�ตอบ ดังนั้น แนวทางในการพัฒนา ปรับปรุง หรือออกแบบงานทางคณิตศาสตร์ที่มุ่งส่งเสริมการคิดขั้นสูงจึงสามารถทำ�ได้หลายรูปแบบ เช่น การปรับคำ�สั่งที่มุ่งไปที่ การหาคำ�ตอบเป็นการตั้งคำ�ถามหรือคำ�สั่งที่ให้นักเรียนแสดงเหตุผล การเพิ่มเงื่อนไขที่ให้นักเรียนต้องใช้การแสดงแทนทาง คณิตศาสตร์ การออกแบบโจทย์หรือสถานการณ์ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนวางแผน ตัดสินใจ และเลือกใช้ข้อมูลหรือยุทธวิธีต่างๆ ในการแก้ปัญหาด้วยตนเอง ทั้งนี้ ผู้เขียนมุ่งหวังให้ครูตระหนักถึงการเลือกใช้และออกแบบงานทางคณิตศาสตร์ โดยเฉพาะการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ในชั้นเรียนที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้พัฒนาการคิดทางคณิตศาสตร์ในระดับสูงมากขึ้น โจทย์ที่ปรับใหม่ (ระดับการคิดขั้นสูง) แสดงวิธีหาเศษส่วน 2 จำ�นวนที่มีตัวส่วนไม่เท่ากัน แล้วบวกกันได้เท่ากับ พร้อมวาดรูปประกอบการคิด + = = + = ตัวอย่างคำ�ตอบ 2 ดังนั้น เศษส่วน 2 จำ�นวนที่มีตัวส่วนไม่เท่ากัน แล้วบวกกันได้เท่ากับ คือ + National Council of Teachers of Mathematics. (2014). Principles to Actions: ensuring mathematical success for all . National Council of Teachers of Mathematics. Stein, M. K. & Smith, M. S. (1998). Mathematical Tasks as a Framework for Reflection: from research to practice. Mathematics Teaching in the Middle School, 3 (4): 268-275. บรรณานุกรม