นิตยสาร สสวท. ฉบับที่ 261

ปีที่ 54 ฉบับที่ 261 กรกฎาคม - สิงหาคม 2569 | 43 ตัวอย่าง prompt ขอแนวคิดกิจกรรมที่ให้ผู้ เรียนปฏิบัติ โดย เน้น ความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ เรื่อง การถ่ายโอน ความร้อน ทักษะในการออกแบบ รวมถึงคุณลักษณะหรือเจตคติ เกี่ยวกับความอยากรู้อยากเห็น ที่สอดคล้องกับคุณภาพผู้เรียน ชั้น ม.3 คือ ใช้ความรู้และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีในการดำ�รงชีวิต ตาราง 1 ตัวอย่างรูบริกที่ปรับจาก Gemini 2. การสร้างแบบจำ�ลอง ประกอบชิ้นส่วนได้แน่นหนา ไม่รั่วซึม ใช้วัสดุตรงตามที่ออกแบบไว้ สามารถ ควบคุมอุณหภูมิได้ตามเกณฑ์ที่กำ�หนด ประกอบชิ้นส่วนได้ แต่อาจมีรอยรั่วซึม เล็กน้อย หรือใช้วัสดุต่างจากแบบร่าง บางชิ้น สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ แต่ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำ�หนด แบบจำ�ลองชำ�รุดเสียหาย ไม่สามารถ บรรจุน้ำ�ได้ หรือไม่สามารถควบคุม อุณหภูมิได้ 3. การนำ�เสนอ (นิทรรศการ) 4. การตอบคำ�ถาม สื่อในนิทรรศการมีหลักการวิทยาศาสตร์ และผลการทดสอบถูกต้อง ครบถ้วน ผู้นำ�เสนอพูดเสียงดังฟังชัด และสื่อสาร ให้เข้าใจได้ง่าย สามารถตอบคำ�ถามจากผู้ประเมิน หรือผู้ชมได้ตรงประเด็น โดยอธิบาย เหตุผลเชื่อมโยงกับหลักวิทยาศาสตร์ และผลการทดสอบเรื่องการถ่ายโอน ความร้อนได้ถูกต้องทุกคำ�ถาม สื่อในนิทรรศการมีหลักการวิทยาศาสตร์ และผลการทดสอบถูกต้อง ครบถ้วน แต่ผู้นำ�เสนออ่านจากบทเป็นส่วนใหญ่ สามารถตอบคำ�ถามได้ตรงประเด็น เป็นส่วนใหญ่ แต่อธิบายเหตุผล เชื่อมโยงกับหลักวิทยาศาสตร์และ ผลการทดสอบเรื่องการถ่ายโอน ความร้อนได้ถูกต้องเพียงบางคำ�ถาม สื่อในนิทรรศการมีหลักการวิทยาศาสตร์ และผลการทดสอบไม่ถูกต้อง หรือ ไม่ครบถ้วน และผู้นำ�เสนอไม่สามารถ อธิบายขั้นตอนหรือหลักการของ โครงงานได้ ไม่สามารถตอบคำ�ถามได้ หรือตอบ ไม่ตรงประเด็น และไม่สามารถ อธิบาย เ หตุผล เชื่อม โ ย งกับหลัก วิทยาศาสตร์และผลการทดสอบเรื่อง การถ่ายโอนความร้อนได้ เกณฑ์การประเมิน 1. การออกแบบแบบจำ�ลอง มีแบบร่างที่ระบุขนาดและชื่อวัสดุที่ใช้ พร้อมอธิบายการถ่ายโอนความร้อน ที่เกิดขึ้นได้ถูกต้องทั้งหมด มีแบบร่างที่ระบุขนาดหรือชื่อวัสดุที่ใช้ พร้อมอธิบายการถ่ายโอนความร้อน ที่เกิดขึ้นได้ถูกต้องบางส่วน มีแบบร่าง แต่ไม่ระบุขนาดหรือชื่อ ของวัสดุที่เลือกใช้ และไม่อธิบาย การถ่ายโอนความร้อนที่เกิดขึ้น ดีมาก (3 คะแนน) พอใช้ (2 คะแนน) ปรับปรุง (1 คะแนน) 2. การเก็บรวบรวมข้อมูลหรือหลักฐานการเรียนรู้ ในขั้นของการเก็บรวบรวมข้อมูลหรือหลักฐานการเรียนรู้ มีวิธี การประเมินเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลที่หลากหลาย เช่น การสังเกตพฤติกรรม การสัมภาษณ์ การใช้คำ�ถาม การทำ�ภาระงานที่กำ�หนดให้ โดยอาจใช้ การประเมินการปฏิบัติ (Performance Assessment) ซึ่งเป็นการประเมิน ความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ รวมถึงคุณลักษณะหรือ เจตคติ โดยใช้งานหรือกิจกรรมที่ให้ผู้เรียนปฏิบัติ (Performance Task) ซึ่งการที่จะทำ�ให้กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่มีความหมายและกระตุ้นความสนใจ ของผู้เรียนได้นั้นต้องออกแบบกิจกรรมให้มีความเกี่ยวข้องกับชีวิตจริง อาจเป็นกิจกรรมที่ทำ�คนเดียวหรือทำ�เป็นกลุ่มก็ได้ (ASCD Learn.Teach. Lead.) บทความนี้จะขอเสนอแนะแนวทางในการใช้ AI ช่วยสร้างภาระงาน ที่เน้นการประเมินความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ รวมถึง ภาพ 2 ตัวอย่างคำ�สั่งสำ�หรับการสร้างกิจกรรมประเมินสมรรถนะ เครื่องมือที่ใช้ เช่น Gemini ChatGPT คุณลักษณะหรือเจตคติ โดยขอแนวคิดหรือตัวอย่างกิจกรรมที่สอดคล้องกับ คุณภาพผู้เรียน อ้างอิงตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) และบริบทในห้องเรียน ของตนเอง เมื่อนำ�กิจกรรมไปใช้ให้ผู้สอนเก็บรวบรวมข้อมูลหรือหลักฐาน การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นต่อไป ทั้งนี้ จะเห็นว่าคำ�สั่งควรมีรายละเอียดที่เพียงพอ เช่น ความรู้ ทักษะ คุณลักษณะหรือเจตคติที่ต้องการพัฒนา ระดับชั้น คุณภาพ ผู้เรียนที่ต้องการประเมินและพัฒนา รวมถึงอาจเพิ่มเติมรายละเอียด เกี่ยวกับคุณภาพผู้เรียนและบริบทของจังหวัดที่อยู่เพื่อให้ได้กิจกรรมที่ สอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน จากตัวอย่างคำ�สั่ง AI ได้เสนอแนวคิด ดังนี้ “กำ�หนดสถานการณ์จำ�ลอง โดยสมมติว่าผู้เรียนเป็นทีมวิศวกรที่ได้รับ โจทย์จากบริษัทขนส่งอาหารให้ออกแบบบรรจุภัณฑ์ขนส่งอาหารที่สามารถ รักษาอุณหภูมิให้คงอยู่ได้นานที่สุดระหว่างเดินทาง 30 นาที โดยมีเงื่อนไขว่า ต้องใช้วัสดุเหลือใช้หรือวัสดุราคาประหยัดในท้องถิ่น และต้องอธิบาย เหตุผลทางวิทยาศาสตร์ได้” จากกิจกรรมนี้ผู้สอนต้องนำ�แนวคิดที่ได้มา ต่อยอดและพัฒนากิจกรรมให้มีความถูกต้องและเหมาะสมตาม ความต้องการ ไม่ควรนำ�กิจกรรมที่ AI เสนอไปใช้ในทันที และเมื่อนำ� กิจกรรมไปใช้ให้ผู้สอนเก็บรวมรวมข้อมูลหรือหลักฐานการเรียนรู้ เช่น บันทึก ผลการออกแบบ ผลการทดสอบประสิทธิภาพของบรรจุภัณฑ์ การตอบ คำ�ถามท้ายกิจกรรม การนำ�เสนอผลการทำ�กิจกรรม เพื่อนำ�มาตีความหมาย และให้ข้อมูลย้อนกลับต่อไป