IPST262

20 | นิตยสาร สสวท. ท่ามกลางการประชุมของ NARST 2026 จัดขึ้น ณ เมืองซีแอทเทิล ประเทศสหรัฐอเมริกา ที่เต็มไปด้วยนักวิจัย ด้านวิทยาศาสตร์ศึกษาจากทั่วทุกมุมโลก สิ่งที่ปรากฏอย่างชัดเจนอาจไม่ใช่เพียงจำ�นวนงานวิจัยหรือเทคโนโลยีใหม่ ที่ถูกนำ�เสนอ หากแต่เป็น “คำ�ถามใหม่” ที่วงการวิทยาศาสตร์ศึกษากำ�ลังร่วมกันตั้งขึ้นเพื่อเติมเต็มช่องว่างของงานวิจัย (Research Gap) งานวิจัยในงานประชุมวิชาการนี้ไม่ได้มุ่งเพียงแสวงหาวิธีสอน หรือการสร้างโมเดลการสอนที่จะ ทำ�ให้ผู้เรียนเข้าใจเนื้อหาได้ดีขึ้น แต่กำ�ลังย้อนกลับไปตั้งคำ�ถามต่อเป้าหมายพื้นฐานของการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ใน ศตวรรษที่ 21 ว่า ภายใต้การเข้ามามีบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ (AI) การจัดการเรียนรู้ที่เพื่อแก้ปัญหาที่ซับซ้อน (Wicked Problems) และการรับมือความไม่แน่นอน สิ่งที่เกิดขึ้นใน NARST 2026 จึงไม่ได้สะท้อนเพียงแนวโน้ม งานวิจัยใหม่ แต่ต้องให้น้ำ�หนักไปที่การเรียนรู้ที่ให้ความสำ�คัญกับการสร้างความเข้าใจเชิงลึก (Sensemaking) การให้เหตุผล เชิงวิทยาศาสตร์ (Scientific Reasoning) ความเสมอภาคทางการศึกษา (Equity) อัตลักษณ์ของผู้เรียน (Identity) ตลอดจนบทบาทของครูในการทำ�งานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ ทั้งนี้ คำ�ถามสำ�คัญที่ NARST 2026 กำ�ลังส่งสัญญาณ กลับมาหาวงการวิทยาศาสตร์ศึกษาไทย อาจไม่ใช่เพียงว่า “ควรสอนอะไร” แต่คือ “การศึกษาวิทยาศาสตร์ควรสร้าง ผู้เรียนแบบใด” ภายใต้โลกที่กำ�ลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เมื่อโลกวิทยาศาสตร์ศึกษากำ�ลังเปลี่ยนผ่าน: ถอดบทเรียนจากการประชุม NARST 2026 มุสตากีม อาแว | โรงเรียนบ้านแลแวะ จังหวัดปัตตานี | e-mail: mustakeem.aw@ku.th ศุภวิชภ์ คณิตจินดา | โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ องครักษ์ จังหวัดนครนายก รศ. ดร.ชาตรี ฝ่ายคำ�ตา | รองศาสตราจารย์ ประจำ�ภาควิชาการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภาพจาก: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https:/ /narst.org/sites/default/files/2026-04/NARST_2026_Conference_Program_updated_4-18-26.pdf