IPST262

ปีที่ 54 ฉบับที่ 262 กันยายน - ตุลาคม 2569 | 41 การจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ด้วย Multimodal Representation จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติในห้องเรียน วิมลมาศ ถนอมเกียรติ | นักวิชาการอาวุโส สาขาวิทยาศาสตร์ภาคบังคับ สสวท. | e-mail: wsrin@ipst.ac.th วิทยาศาสตร์ (Science) เป็นความรู้ที่เกิดจากสติปัญญาและความพยายามของมนุษย์ในการศึกษาเพื่อทำ�ความเข้าใจ ปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติทั้งบนโลกและในเอกภพ (คู่มือการใช้หลักสูตร สสวท., 2560) โดยเด็กๆ ใน แต่ละช่วงวัยจะเรียนรู้และพยายามทำ�ความเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัวผ่านการเรียนรู้ด้วยตนเอง ส่วนการเรียนรู้ในห้องเรียน วิทยาศาสตร์เริ่มเรียนรู้รายวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดฯ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตั้งแต่ระดับประถมศึกษา เมื่อเข้าสู่ระดับมัธยมศึกษา นักเรียนจะได้เรียนรู้เพื่อทำ�ความเข้าใจปรากฏการณ์ต่างๆ ที่ต้องอาศัยความเข้าใจในแนวคิดที่เป็นนามธรรมมากขึ้น เช่น แบบจำ�ลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ โครงสร้างอะตอม การถ่ายทอดพลังงาน ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้ด้วย ตาเปล่า ทำ�ให้รูปแบบของการจัดการเรียนการสอน รวมถึงรูปแบบของสื่อการเรียนรู้ที่ใช้เข้ามามีบทบาทสำ�คัญ ภาพจาก: https://wpvip.edutopia.org/wp-content/uploads/2025/03/hero_feature-smaller_research_multimodal_learning_illustration_Meaghan-Barry.png?w=2880&quality=85 แนวคิดของการจัดการเรียนรู้ด้วยการสอนรูปแบบผสมผสาน (Multimodal Teaching) รูปแบบการเรียนรู้ (Learning Styles) ของผู้เรียน มีมากกว่า 70 แบบ (Centre for Educational Neuroscience, n.a.) แต่กลับพบว่า มีการแบ่งผู้เรียนตามโมเดล VARK เป็น 4 กลุ่มเท่านั้น ได้แก่ กลุ่มที่ 1 เรียนรู้ ได้ดีผ่านการเห็นภาพ (Visual Learning) เช่น การสื่อความหมายด้วยภาพ กราฟ สัญลักษณ์ กลุ่มที่ 2 เรียนรู้ได้ดีผ่านการได้ยิน (Auditory Learning) เช่น การอ่านออกเสียง การอภิปราย การฟังบรรยาย กลุ่มที่ 3 เรียนรู้ได้ดี ผ่านการอ่านการเขียน (Read/Write Learning) และกลุ่มที่ 4 เรียนรู้ได้ดีผ่านการลงมือทำ� การเคลื่อนไหวร่างกาย การสัมผัส ด้วยตัวเอง (Kinesthetic Learning) ดังภาพ 1 (Fleming & Mills, 1992) ภาพ 1 รูปแบบการเรียนรู้ตามโมเดล VARK